Tes plan?

"Cada venres reformas, e o que vén tamén", declaraba hai uns días o presidente do Goberno nunha das súas escasa aparicións. Esta é a convulsiva forma de gobernar do gabinete Rajoy. Parecía inicialmente froito das urxencias, impostas ou voluntarias, da crise pero converteuse nunha premeditada, desordenada e aloucada praxe dun executivo que perdeu en pouco tempo gran parte do seu capital inicial.

Os gobernos, e moito máis os de países que cederon amplas competencias a instancias federais ou supranacionais como o español, han de ser basicamente bos xestores. E para xestionar ou administrar, ata o máis intuitivo e improvisador dos directivos require un plan e que vaia moito máis alá dun ou dous exercicios. Non sei se o rexistrador Rajoy elaborouno ou esbozado polo menos, pero todo parece indicar que, se tivese un plan, estaría traspapelado nalgunha desas torres de impresos inmensas e burocráticas do seu antigo rexistro da propiedade de Padrón ou Santa Pola.

En Estados Unidos, moitas familias recorren para calquera decisión das súas finanzas persoais, sexa a un asesor financeiro (financial advisor) ou, se desexan un servizo máis sofisticado e personalizado, a un planificador financeiro (financial planner). A diferenza entre ambos se chama plan, plan financeiro, o que preparan os planners e obviar os puramente advisors, ao parecer máis abundantes no noso goberno.

A elaboración do plan financeiro persoal é complexa porque require dunha análise, implementación e seguimiento metódicos. Pero dá resultados, xera confianza e evita un sinnúmero de incidencias desagradables. En xeral, adoita dicirse que integra seis fases diferenciadas e que seguilas estrictamente garante o éxito. Cada día penso máis que este goberno debería seguir estas Six steps of financial planning. Así (ou aproximadamente) deberíano facer.

Fase 1. Establecer e definir con claridade a relación cliente/planificador
Aquí xa falla este goberno. Nin a súa acción gobernamental responde ao que anunciaban os súas folletos electorais de campaña nin, unha vez contratados polo electorado, acaban por explicarnos de que vai o contrato cos cidadáns.Non vai sendo hora de que nos expliquen onde nos queren levar, que trato propoñen a lles electores?

Fase 2. Recoller a máxima información do cliente, incluíndo os obxectivos que este se suscita
O dúo Guindos/Montoro dá a impresión de que van abrindo os cartafois con contagotas e que van coñecendo a realidade do país de venres en venres. Non negaremos o carácter voluble do cliente –España– que teñen entre mans pero saltáronse claramente esta fase. Que é se non este recoñecemento tan tardío de que o sistema financeiro necesita un banco malo –¡perdón! axencia inmobiliaria–?

Fase 3. Análise e avaliación do status financeiro do cliente
O financial planner ten que analizar a situación patrimonial e financeira do cliente e avaliar se pode alcanzar os seus obxectivos vitais-financeiros. Non dá a impresión de que o Goberno cumpra adecuadamente esta fase da planificación. Si soubese o que posúe, o que debe e que rendas pode realmente xerar o país non necesitaría tantas medidas sucesivas de axuste e ademais descubriría (e suponse comunicaría) cal podería –e debería– ser a evolución do país nun horizonte dalgúns anos.

Fase 4. Desenvolver e presentar ao cliente as recomendaciones e alternativas da planificación
A estas alturas da fase de redacción do plan, nada é xa posible pola improvisación anterior. O plan transformouse nunha serie de medidas inconexas, en ocasións contradictorias, sen alternativas e ademais sumindo na confusión –e frustración– aos suxeitos planificados que non saben onde van, ademais de ser por si mesmos algo manirrotos, pouco dados a unha certa disciplina. Todo fai prever o caos nas fases seguintes.

Fase 5. Implementar as recomendaciones do plan
É a fase na que saen temporalmente máis airosos xa que, a golpe de decreto lei e con maioría parlamentaria, non atopan demasiados obstáculos na implementación inicial de medidas, aínda que moi afastadas dunha mínima estratexia e coordinación entre elas, vaia, dunha adecuada planificación.

Fase 6. Monitorizar o plan e introdución de rectificaciones
Monitorizar o que? O avance dos obxectivos? Esperemos que esta fase, reconvertida nunha volta a empezar, non sexa pronto asumida por "a autoridade competente", a que finalmente impoña un plan… ao dictado.

Josep Soler é director xeneral do Instituto de Estudos Financeiros