Horarios e consumo

Estamos escoitando en diferentes medios de comunicación de Catalunya moitas declaracións de comerciantes e políticos en desacordo coa proposta do PP e do Goberno de Madrid sobre a liberdade de horarios comerciais.
Alén de consideracións políticas ou xurídico-técnicas sobre quen ten competencia para lexislar desta maneira e quen ten o poder para executar a lei (coa dotación orzamentaria correspondente pola inspección, por exemplo), lánzanse berros para preservar o "modelo catalán de comercio". Este modelo potenciou e protexeu o negocio do comercio de pouca superficie, fronte ó negocio de comercio de mediana e grande superficie, logrando que o centro de cidades e vilas continúen mantendo un tecido comercial potente e atractiva para o consumidor. Temos un conxunto de axentes representantes do pequeno comercio, que fixeron ben o seu traballo conseguindo que os diferentes gobernos da Generalitat limitaran ano tras ano a apertura de novos establecementos comerciais de certa dimensión.  Agora hai unha excepción no Parque Empresarial Sabadell de 45 hectáreas para uso comercial, e operadores como IKEA, Leroy Merlin, Conforama e, proximamente, Mercadona e outros máis. É unha excepción ou unha nova tendencia derivada do marco lexislativo actual? O balanzo sitúa a Catalunya na parte baixa do ranking de metros cadrados de grandes superficies por habitantes en España. En Madrid 446m2 por 1.000 habitantes e en Catalunya 171 (a media española está en 293). En hipermercados tamén: en Madrid teñen 83 m2 por cada 1.000 habitantes, mentres que en Catalunya temos 48 (España, 67). E en supermercados tamén: en Madrid 168 e en Catalunya 144 (España 152).

Un dos elementos da protección é a restrición de horarios de apertura. A guía práctica dos horarios comerciais 2012 pendurarda no web do Departamento de Empresa e Ocupación da Dirección Xeral de Comercio da Generalitat, diferencia os establecementos en 13 tipoloxías e 11 delas non teñen ningún tipo de limitación nos días de apertura. Así dito, podería parecer que o debate non ten razón de ser, ainda que, en realidade, afecta á maioría dos establecementos comerciais que non poden abrir máis de 12 horas ó día entre as 7 e as 10 da noite. Os comercios de alimentación de menos de 150 m2 non teñen limitacións e é aquí on de a falta de interese do comerciante local na tenda de víveres da entrada a comerciantes que proceden da migración, dispostos a traballar sen limitación horaria. Para fixar os días de apertura no marco actual, o Consellerio do momento reúne cada decembro ó Consell Assessor de Comerç para escoitar ás partes (representantes de comerciantes de todo tipo, sindicatos e consumidores) e decide como asignar no almanaque, os 8 días festivos nos que abrir o comercio. Imos vendo que, en gran medida, caen no mes de decembro e en periodo de rebaixas. As restriccións para abrir negocios de superficie comercial media ou grande, engádense ás limitacións horarias.

O consumidor observa este espectáculo de forma pasiva, cando el tería que ser o centro permanente das olladas e actividades comerciais. E agora, coa crise, os consumidores estamos parados: o consumo do segundo trimestre baixa, segundo o informe mensual da caixa en 1,4 puntos cando no mesmo periodo do ano pasado "tan só" baixaba en 0,3 puntos. E coa perspectiva de novas tesoiradas o consumidor non se anima nin nas rebaixas, que o primeiro día foron unha explosión sonsumista efímera, segundo nos din os comerciantes. Todo xunto fainos pensar no que din os libros de economía que tratan temas de comercio e tamén os que tratan negocios internacionais. Explícase como desde Adam Smith e David Ricardo se foron definindo teorías e facento análises que axudan a entender que o proteccionismo reduce o potencial que ten a economía el leva a situacións graves de encerramento e falta de evolución. Cando o lexislador reduce a competencia, contradi a liberdade de comercio e deberá xestionar as consecuencias que se poden derivar das actividades en defensa da competencia, que tamén forman parte da acción xudicial ou administrativa. 

A vixiancia de Bruxelas levou a facer advertencias á Generalitat, que puxo en marcha un novo texto da lei de comercia e a desaparición da famosa comisión de equipamentos comerciais que escoitaban as propostas do Goberno sobres as limitacións de novas superficies comerciais e os motivos para negar a súa aprobación dacordo coa lei do momento. Xa que o entorno lexislativo cambiou e a crise económica presiona ó Goberno a tomar iniciativas de dinamización, o aire de liberalización comercial (horarios e aperturas) volve coller importancia.  O barullo mediático acabará sucumbindo á realidade social e económica? O tendeiro que se queixa de esclavizaxe da liberdade de horarios está a dar paso ao comerciante  que prioriza o servizo ó consumidor, aceptando con profesionalidade e satisfación as condicións de libre competencia?