40 anos emprendendo: o orgullo de ter construído o meu propio camiño

¡Ei, Tecnófilos! 1986–2026. Cuarenta anos. Catro décadas dedicadas a crear empresas, desenvolver proxectos, apostar pola tecnoloxía e asumir os riscos que conleva emprender. Cando miro cara atrás e penso en todo o vivido desde que, con apenas 21 anos, fundei a miña primeira empresa, recoñezo que sinto un enorme orgullo.

Non só polo que conseguín, senón tamén polo que tiven que superar para chegar ata aquí.

Porque corenta anos como empresario dan para moito. Para acertar e equivocarse, para gañar e perder, para gozar de grandes satisfaccións e atravesar momentos extraordinariamente difíciles. Para descubrir que as mellores decisións non sempre son as máis cómodas e que detrás de cada proxecto empresarial hai moitas máis horas, sacrificios e renuncias das que se ven desde fóra.

Hoxe, 28 de outubro de 2026, quero determe un momento para celebrar esta traxectoria. Non acostumo a mirar demasiado cara atrás, pero creo que catro décadas de actividade empresarial merecen, polo menos, facer balance.

Dunha empresa de radiotelefonía a catro décadas de innovación

En 1986 fundei ITC Comunicacións. Tiña 21 anos e unha paixón polas radiocomunicacións que comezara moito antes, cando aínda era un neno fascinado polas posibilidades de conectar persoas a distancia.

Aquela primeira aventura empresarial foi o comezo dun percorrido que me levaría por sectores moi diferentes, pero sempre cun denominador común: a tecnoloxía.

Despois chegaron as telecomunicacións, a telefonía fixa e móbil, a creación de Diga Fonotiendas, que chegou a contar con 19 establecementos, Satdata Telecom e os primeiros sistemas de localización e xestión de flotas mediante GPS e comunicacións móbiles.

Teño tido a satisfacción de participar en proxectos tecnolóxicos pioneiros, de impulsar iniciativas empresariais e de comprobar como algunhas ideas que no seu momento parecían adiantadas ao seu tempo remataban converténdose en solucións habituais.

Hoxe sigo traballando con tecnoloxías que fai corenta anos apenas podiamos imaxinar, deseñando Postos de Mando Avanzado con intelixencia artificial, análise avanzada de imaxes, conectividade redundante e sistemas integrados de apoio á toma de decisións en situacións de emerxencia.

E sigo sentindo a mesma curiosidade que tiña cando empecei.

O prezo de construír unha traxectoria empresarial

Ás veces, cando se fala da carreira dun empresario, enumeran as empresas fundadas, os proxectos desenvolvidos ou os recoñecementos recibidos.

Pero poucas veces se fala do que custa chegar ata aí.

Das xornadas interminables. Das decisións que hai que tomar sen saber se serán acertadas. Das responsabilidades que non desaparecen ao rematar o horario laboral. Dos riscos económicos e persoais. Das veces que hai que renunciar a outras cousas para sacar adiante unha idea na que un cre.

En corenta anos coñecín practicamente todas as caras do mundo empresarial.

Vivín éxitos que me fixeron sentir que todo o esforzo merecera a pena. Tamén sufrín fracasos, decepcións e situacións que me obrigaron a comezar de novo.

E aprendín que a experiencia non consiste unicamente en acumular coñecementos, senón en saber que facer con todo aquilo que a vida profesional che vai ensinando.

Se hoxe podo sentirme orgulloso da miña traxectoria non é porque todo saíse ben. É precisamente porque, cando as cousas saíron mal, atopei a maneira de continuar.

Nordés: o orgullo de ter contribuído a crear algo que permanece

Este aniversario persoal coincide con outra data que ten para min un significado moi especial.

Hoxe, 28 de outubro, cúmprense cinco anos da apertura da sede de Nordés Club Empresarial, unha iniciativa que tiven o privilexio de impulsar xunto a outros catro compañeiros.

Tras a nosa etapa no Club Financeiro Atlántico, compartiamos a convicción de que A Coruña necesitaba un novo espazo de encontro, colaboración e relación entre empresarios.

Aquela idea foi tomando forma ata converterse en Nordés Club Empresarial, un proxecto do que fun socio promotor, socio fundador e membro da súa primeira Xunta Directiva.

Cinco anos despois da apertura da súa sede, ver a dimensión que alcanzou e o papel que desempeña no tecido empresarial galego é motivo dunha enorme satisfacción persoal.

Por iso, este 28 de outubro ten para min un dobre significado: mentres Nordés celebra cinco anos desde a apertura da súa sede, eu celebro corenta anos de vida empresarial.

E non se me ocorre unha coincidencia máis apropiada para lembrar que emprender non consiste unicamente en construír empresas propias. Tamén significa impulsar iniciativas colectivas capaces de xerar valor para os demais.

Nordés ocupa, por dereito propio, un lugar destacado entre os proxectos dos que máis orgulloso me sinto.

Catro décadas de leccións aprendidas

Se tivese que resumir todo o aprendido nestes corenta anos, comezaría por unha idea: ningunha empresa pode permitirse deixar de evolucionar.

Vin desaparecer modelos de negocio que parecían indestrutibles. Vin tecnoloxías revolucionarias quedar obsoletas en poucos anos. E comprobei que a capacidade de adaptación é, probablemente, unha das cualidades máis importantes de calquera empresario.

Tamén aprendín a valorar a lealdade, a confianza e o compromiso das persoas que participan nun proxecto.

A tecnoloxía é fundamental, pero ningunha empresa constrúese unicamente con tecnoloxía.

Constrúese con persoas, decisións, esforzo e unha enorme capacidade para afrontar a incerteza.

O mellor de cumprir corenta anos como empresario é seguir tendo proxectos

Ás miñas 62 anos, podería dedicarme a lembrar o que fixen. Pero sigo atopando moito máis estimulante pensar no que aínda quero facer.

Apasiónanme as posibilidades que ofrecen a intelixencia artificial, as comunicacións avanzadas e as novas tecnoloxías aplicadas á seguridade e ás emerxencias.

Sigo involucrado en proxectos empresariais, compartindo experiencias, escribindo e defendendo a necesidade de que as nosas empresas sexan cada vez máis competitivas.

E sigo convencido de que a innovación non é unha opción reservada ás grandes compañías, senón unha necesidade para calquera organización que queira ter futuro.

Hoxe quero celebrar os meus corenta anos como empresario con orgullo, agradecemento e a satisfacción de ter dedicado boa parte da miña vida áquilo no que sempre crin.

Gañei, perdín, aprendín e volvin comezar.

Pero, sobre todo, tiven o privilexio de construír o meu propio camiño.

Corenta anos despois, sigo tendo proxectos, ideas e ganas de emprender. E esa é, probablemente, a miña maior satisfacción.

¡Se me tecnoloxizan!