Iberdrola, Ignis, Reganosa, Acciona… Seis superviventes no ‘maratón’ polo hidróxeno en Galicia
A Asociación Galega do hidróxeno (AGH2) revela no seu último informe que apenas seguen en pé media ducia dos máis de 30 proxectos identificados ao remate do ano 2024.
O tramo Guitiriz-Zamora que conecta Galicia coa rede de hidróxeno verde da Meseta queda, de momento, sen axudas europeas.
O aluvión de proxectos de hidróxeno en solo galego tropaza no seu paso do papel á realidade. Así o certifica o último informe de seguimento da Asociación Galega do hidróxeno (AGH2), que revela que da trintena de iniciativas anunciadas no seu momento, tan só unha quinta parte (seis) continúan en pé.
“O foco desprazouse desde o anuncio de proxectos cara á demostración de viabilidade real”, destaca a entidade, que subliña que “o ecosistema do hidróxeno verde en Galicia entrou nunha fase de cribado e consolidación” tras unha etapa inicial “de impulso mediático”.
Da trintena de proxectos identificados pola AGH2 a finais de 2024, tan só seis mantéñense en pé. Entre todos eles suman un investimento total de uns 1.062 millóns de euros, dos cales case a metade (500) correspóndense ao proxecto Green Meiga.
Así se denomina a iniciativa impulsada por Iberdrola e Foresa (filial química de Finsa) para producir en Begonte (Lugo) 100.000 toneladas anuais de metanol verde a partir do ano 2027. A máis distancia (181 millóns de euros) atópase o proxecto Triskelion, que foi considerado como estratéxico pola Xunta de Galicia, e mediante o cal Forestal do Atlántico espera producir 52.000 toneladas anuais de metanol verde en Mugardos.
Os grandes proxectos de hidróxeno en Galicia
A 170 millóns ascende o investimento de Ignis para a súa dobre planta en solo coruñés. E é que a compañía, socia de Alcoa en San Cibrao, pretende erguer unhas instalacións no polígono de A Grela para a produción dun hidróxeno renovable que sería trasladado ao porto exterior da A Coruña (Punta Langosteira) para o seu uso nunha segunda planta dedicada á xeración de amoníaco verde.

Reganosa e a portuguesa EDP, pola súa banda, contemplan un investimento de 156 millóns de euros para a produción de unhas 16.000 toneladas anuais, mentres que Acciona e Plug Power construírán en Morás (Arteixo) unha planta de hidróxeno verde renovable que contará cun electrolizador de 20 megavatios (MW) de capacidade que lle permitirá acadar unha produción máxima de 2.990 toneladas ao ano de hidróxeno limpo.
Por último, Univergy, a empresa hispano-xaponesa que se aliou coa Autoridade Portuaria de Vigo, investirá uns seis millóns de euros para o proxecto de hidróxeno verde Julio Verne, de dous megavatios de potencia.
Os deberes pendentes para o hidróxeno
Esta media ducia de proxectos é a que segue en pé en Galicia, aínda que desde AGH2 poñen de relevo que ningún deles está incluído no IPCEI Hy2Use (proxectos importantes de interese común europeo). Ao xuízo da entidade, isto “sitúa a comunidade en desvantaxe fronte a Andalucía, Asturias ou País Vasco en canto a financiamento europeo directo garantido”.
No informe, AGH2 recalca que “a viabilidade económica é o filtro determinante” e que “os proxectos sen modelo de negocio pechado tenden a quedar paralizados”. É por iso que na asociación consideran que “o mercado europeo do hidróxeno entra nunha fase de selección natural” e que só “os proxectos con modelos de negocio maduros avanzan”, aínda que se atopan algunhas pedras no camiño.
Entre elas, desde a AGH2 mencionan como principais barreiras do sector a “falta de competitividade económica fronte ao hidróxeno gris e os combustibles fósiles sen apoio público”, os “elevados custos de produción por electrólise e prezo da electricidade renovable” e a “ausencia de demanda consolidada”. “Sen offtake agreements, o financiamento bancario é inviable”, lamentan, antes de denunciar as “limitacións en infraestruturas de transporte e almacenamento de hidróxeno”.
A estes factores súmanse a “maior prudencia de investidores privados ante a incerteza sobre custos, regulación e demanda futura”, os “prazo administrativos prolongados que atrasan significativamente a execución”, así como os “atrasos na rede eléctrica galega”.
No lado oposto, como principais acicates do sector atópanse a existencia de hubs enerxéticos portuarios en A Coruña, Ferrol e Vigo, a reconvertión de As Pontes e Meirama en pólos industriais tras a despedida das centrais térmicas. A eles súmanse a condición de Galicia como bastión das renovables (supoñen o 84,6% da enerxía producida na comunidade) e a presenza de industria pesada e xigantes do transporte marítimo como potenciais clientes.