Acciona, Sacyr e CAF renuncian ao concurso de 4.000 millóns do que expulsaron ao dono de Puentes.

Desenlace inesperado no concurso para adxudicar unha das maiores obras en licitación de América Latina. A alianza conformada por Acciona, Sacyr e CAF renunciou a presentar a súa oferta para construír a segunda liña do metro de Bogotá cando tiña todo a favor para quedarse o contrato, valorado en máis de 4.000 millóns de euros. O anuncio fixoo o alcalde maior da capital colombiana, Carlos Fernando Galán, unha vez vencido o prazo para que os consorcios fixeran chegar a súa oferta. Segundo explicou, pouco antes de que chegara a hora límite, as 10 da mañá do 20 de xaneiro, o consorcio español comunicou que “non presentaría a súa proposta” ante a imposibilidade de reconfigurala a tempo. Sacyr e CAF buscan un novo socio xa que Acciona retirouse da alianza.

O movemento do grupo da familia Entrecanales non só foi unha mala noticia para os seus socios no proxecto, senón tamén para os propios promotores da infraestrutura, que encadean atrasos na adxudicación das obras. De feito, a previsión inicial era que o proceso de contratación finalizase en marzo de 2024, logo en decembro dese mesmo ano. Agora, o que se sabe é que se reabrirá a licitación en febreiro coa esperanza de que finalice no primeiro trimestre de 2027.

A renuncia de Sacyr, CAF e Acciona a presentar a súa oferta produciuse cando os outros tres consorcios que optaban inicialmente á obra quedaran polo camiño. Na práctica, supón unha renuncia do grupo español a gañar o contrato, pois sería o único licitador. Representa ademais un sorprendente xiro de guión despois de que as tres construtoras denunciaran por conflito de interese ao conglomerado chinés CCCC, dono do grupo galego Puentes, o que derivou na exclusión do concurso de dúas das UTEs. A terceira que quedaba na pugna, formada por China Railway Construction Corporation International Investment Co. Ltd. e China Railway Construction Electrification Bureau Group, tamén se retirou á última hora.

Conflito de interese do dono de Puentes

En outubro de 2024, a empresa pública que promove a construción do metro de Bogotá e a Banca Multilateral, un dos financiadores da infraestrutura, decidiron excluir por conflito de interese a dous consorcios que optaban ás obras ao considerar que CCCC exercía influencia sobre ambos. Nun deles, participaba cunha subsidiaria directa da dona de Puentes, China Harbour Engineering Company Limited, e noutro estaba a empresa lusa Mota Engil, na que detén o 32% do capital.

“A EMB deu ás firmas precalificadas inmersas en dito conflito de interese a posibilidade de solucionalo. Con todo, as respostas que entregaron non resolveron o conflito de interese a satisfacción da Empresa Metro de Bogotá e a Banca Multilateral, polo que foron descalificadas”, explicaba nun comunicado a empresa pública.

Máis competidores

Os requirimentos a estas UTEs partiran dunha denuncia da alianza formada por Acciona, Sacyr e CAF, que tampouco poderán levar finalmente o contrato, debido á retirada do grupo da familia Entrecanales. CCCC fora adxudicataria, tamén en UTE, da liña 1 do metro da capital colombiana. A liña 2 ten 15,5 quilómetros de lonxitude e 11 estacións, das que 10 serán subterráneas e unha elevada. Conectará as localidades de Chapinero, Barrios Unidos, Engativá e Suba.

A posta en marcha dun novo concurso permitirá que xurdan novos competidores para Sacyr e CAF, se deciden continuar na pugna. Así polo menos o manifestou o alcalde maior, vendo a parte boa do asunto e sinalando que, cando menos, a reapertura do proceso permitiría “ampliar os posibles oferentes”.