Iberdrola pon dúas condicións para sacar adiante a súa macrocentral de bombeo en Ourense de 1.500 millóns
O grupo aínda non ten unha decisión firme sobre o proxecto de Conso II, de 1.800 MW de potencia, pendente dunha ampliación da concesión e da posta en marcha do sistema de pagos por capacidade que propón o Ministerio para a Transición Ecolóxica.
Ignacio Sánchez Galán e o presidente portugués, António Costa, na inauguración da gigabatería hidroeléctrica do Támega / Iberdrola.
Iberdrola ten en estudo desde hai anos o proxecto dunha megabatería hidroeléctrica de bombeo en Ourense. Denómase Conso II, na cunca do Sil, e basicamente, o que pretende é unir dous encoros que xa explota na actualidade: o de Bao, a menor altura, co de Cenza, un dos que maior caída ten en Europa. Cun ingente orzamento, que podería rozar os 1.500 millóns de euros, conformaríase unha xigantesca megabatería, infraestruturas que captaron a atención dos investidores ao abeiro da descarbonización e tras o apagón peninsular do ano pasado. Pero, a pesar de que a proposta iniciou trámites ambientais no Ministerio para la Transición Ecológica, a súa culminación non está asegurada a día de hoxe. Máis alá de precisar os permisos perceptivos, a propia compañía marcouse unha serie de requisitos para poñela en marcha. Que estea en vigor o prometido sistema de pagos por capacidade e que poida ampliar o período de explotación do recurso.
A principal característica das megabaterías de bombeo respecto ás hidráulicas convencionais é que unen dúas masas de auga a distinta altura. Nas horas val, nas que existe menor consumo eléctrico, a enerxía úsase para elevar a auga do depósito inferior ao superior para que, unha vez que se alcance o pico de demanda, o caudal se mova, de novo, xerando enerxía eléctrica.
Trámites en marcha
Segundo o portal de trámites ambientais do Ministerio para la Transición Ecológica, o pasado 17 de marzo, o proxecto Conso II, que prevé acadar os 1.800 megavatios (MW) de potencia instalada, tería iniciado o proceso de avaliación ambiental. Non obstante, non se trata dun trámite que elevara o grupo de Sánchez Galán, senón que a Dirección General de Política Energética y Minas trasladou o proxecto inicial presentado pola enerxética á Dirección General de Calidade e Avaliación Ambiental.
Antes dos trámites actuais, fai aproximadamente un ano, en Galicia, a Dirección Xeral de Calidade Ambiental e Sostibilidade da Xunta xa emitiu un informe favorable ao estudo xeolóxico para esta megacentral.
Máis tempo de concesión
Pero, segundo puido saber Economía Digital Galicia, o avance nas licenzas do proxecto non garante que o mesmo se vaia acometer, ou non polo menos nun período medio de tempo. A enerxética mantén dúas peticións que, por agora, parecen factibles pero que non están aseguradas.
A decisión de investimento do grupo na súa carteira de proxectos de almacenamento depende, basicamente, dunha ampliación das concesións hidroeléctricas, para que o ingente orzamento sexa rendible, e de que o Goberno poña en marcha o seu anunciado sistema de pagos por capacidade.
Sobre o primeiro suposto, as megabaterías víronse favorecidas polo novo marco lexislativo establecido no Real Decreto-lei 8/2023, que modifica a Ley de Aguas en España. A última reforma prioriza as hidráulicas reversibles ao incluílas como un novo uso da auga denominado “almacenamiento hidráulico de energía”. Ademais, tamén permite que nos casos nos que se realice unha repotenciación de centrais reversibles xa existentes, se poida obter un novo prazo de concesión, por tempo suficiente para amortizar o investimento realizado, non podendo superar, iso si, os 40 anos.
En canto á posta en marcha dun sistema de pagos por capacidade, hai que lembrar que o departamento de Sara Aagesen retomou unha medida para crear un mercado de capacidade que garanta a seguridade do subministro en momentos críticos.
Mecanismos ‘antiapagóns’
O novo mecanismo do Goberno para evitar apagóns inclúe o reparto de axudas millonarias ás compañías enerxéticas que garantan inxeccións de electricidade adicional cando sexa preciso. O Executivo atópase nestes momentos á espera de recibir o visto bo da Comisión Europea para poder activar as subastas mediante as que se dispoñerán as axudas. Este novo sistema favorecerá principalmente centrais de gas e ciclo combinado así como as hidroeléctricas de bombeo.
Máis alá de que Iberdrola logre ver garantidos os requisitos para o seu millonario investimento en Ourense, os trámites e tempos de construción destas grandes megabaterías poden chegar á década facilmente, segundo fontes empresariais.