Tropezón de Florentino Pérez: os xuíces manteñen o veto a dúas filiais de ACS por ‘amaños’ nun concurso do Sergas.

O xigante ACS, que rexistrou un volume de ingresos de máis de 36.000 millóns nos nove primeiros meses do ano, acabou enredado nos tribunais por un pequeno contrato para a limpeza, desinfección e xestión de residuos de 56 centros de saúde e de atención continuada da provincia de Lugo. Dúas filiais de Clece, a división de servizos que Florentino Pérez puxo á venda, optaron á licitación, pero todo saíu mal. Non só quedaron sen a adxudicación, resolta por pouco máis de 5,5 millóns, senón que a Comisión Galega da Competencia considerou que as filiais, Samaín Servizos e Zaintzen, concertaron as súas ofertas incorrendo en competencia desleal, o que conlevou unha sanción por infracción grave.

A multa era calderilla para o grupo do tamén presidente do Real Madrid, 54.649 euros para a filial galega e 112.421 euros para Zaintzen, con domicilio no País Vasco, pero tivo dous aspectos destacados. Un de contexto, pois era a primeira resolución que emitía o organismo galego de competencia despois da reprimenda xudicial que o obrigou a reabrir a investigación do posible cártel de Monbus e Alsa no concurso de liñas regulares de transporte da Xunta, este si, de elevado presuposto. E o outro relacionado coa propia sanción, pois conlevou a prohibición temporal de acceder a contratos públicos por parte das dúas sociedades na provincia de Lugo, de seis meses para Samaín Servizos e de sete meses para a filial vasca.

Esta penalización derivaba dunha infracción grave detectada na investigación, aberta pola denuncia dun competidor. A entidade que preside Ignacio López-Chaves considerou acreditado que as empresas de ACS concertaran as ofertas, que non só se parecían moito entre si senón que incluso cometeran o mesmo erro nun apartado, polo que a súa pretensión, deduciu, era alterar a valoración técnica do concurso. A sanción impúxose por competencia desleal, un “comportamento contrario á boa fe”, dicía a resolución, que lesionou o interese público.

Todo mal para Samaín e Zaintzen, que non só cometeran un erro que os deixou sen premio na adxudicación, senón que a torpeza alisou o camiño para unha multa, un veto na contratación pública e un castigo á súa reputación.

A desventura de ACS

O conglomerado de Florentino Pérez está intentando corrixir a afronta pola vía xudicial, pero tampouco atopou fortuna na tentativa. Unha sentenza do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia do pasado 26 de setembro desestima o recurso presentado por Samaín Servizos contra a sanción de Competencia. Alegou a filial de Clece que a conduta sancionada prescribira, que o procedemento socavou o dereito de defensa, así como os de confianza lexítima e tipicidade. Tamén argumentou que se infringira a proscripción constitucional da dobre verdade, pois o tribunal administrativo galego Tacgal rexeitara a denuncia contra as empresas, mentres que Competencia a estimou.

Ningunha destas impugnacións convenceu á Sala do Contencioso. Os maxistrados descartaron a indefensión e advertiron que o organismo de Competencia non quedaba vinculado ao que resolvera previamente o Tacgal no ámbito das súas atribucións, diferentes ás da entidade que preside Ignacio López-Chaves. Tamén descartou o TSXG as queixas dos de Florentino Pérez polos “xiros” no expediente, que se abriu para investigar unha posible vulneración por acordos colusorios que falsean a competencia, baseándose no artigo 1 da Lei de Defensa da Competencia, e acabou cunha sanción polo artigo 3, vinculado á competencia desleal.

“A cualificación inicial dos feitos que motivan a incoación do procedemento sancionador non ten por que conterse no acordo de incoación, xa que pode realizarse nunha fase posterior, como a da elaboración do pregón de cargos, pero sen que iso impida a diferente valoración xurídica que poida facer o órgano sancionador”, din os maxistrados.

As ofertas das filiais de Clece

O tribunal asume as conclusións da investigación previa e a competencia desleal, xa que Samaín e Zaintzen utilizaron os mesmos formatos en toda a documentación que presentaron (salvo os seus logotipos), que tamén ofertaron o mesmo número de horas para o persoal de limpeza en centros de baixa, media e alta utilización; e que cometeran o mesmo erro na presentación das súas ofertas nun dos centros de saúde, o de Illas Canarias en Lugo.

A Sala ve correcta a sanción ás filiais de ACS por concertarse de forma desleal para influír no resultado da licitación e en prexuízo do interese público, “na medida en que a valoración das súas respectivas proposicións non se facía de forma autónoma e diferenciada, senón por comparación, tanto respecto dos criterios que se valoraban de forma automática (o prezo), como os que se facían de forma subxectiva (os medios técnicos e as horas), de sorte que á licitadora que obtiña a maior valoración en cada apartado, otorgábaselle a puntuación máxima, mentres que ás restantes asignábanse puntuacións proporcionadas, de modo unha actuación coordinada, como a que realizaron as dúas empresas imputadas, podía influír no resultado, aínda que ao final non se conseguira”.