Iberdrola esquiva unha multa de 25 millóns da CNMC por manipular prezos con ofertas de centrais hidroeléctricas galegas

A Audiencia Nacional anulou a sanción de 25 millóns de euros que a Comisión Nacional dos Mercados e a Competencia (CNMC) impuxo a Iberdrola Xeración en novembro de 2015 por unha presunta manipulación dos prezos do mercado eléctrico mediante as ofertas de varias centrais hidroeléctricas, algunhas delas da conca do Sil.

O organismo regulador acusou entón a compañía enerxética de ter orquestrado unha estratexia de incremento de prezos nas súas ofertas hidroeléctricas a finais de 2013.

Duero, Sil e Tajo

Nunha sentenza á que tivo acceso Europa Press, a sección cuarta da Sala do Contencioso-Administrativo da Audiencia Nacional estima o recurso contencioso-administrativo presentado pola eléctrica contra o acordo da Sala de Supervisión Rexulatoria da CNMC, que considerou que Iberdrola alterara o prezo das ofertas correspondentes ás unidades hidráulicas do Duero, Sil e Tajo entre o 30 de novembro e o 23 de decembro de 2013, conduta que cualificou como unha infracción moi grave da Lei do Sector Eléctrico.

En concreto, o tribunal declara que a decisión do regulador é discordante co ordenamento xurídico, “deixando sen efecto a multa de 25 millóns de euros”, imposta baixo o amparo da Lei do Sector Eléctrico.

Descartado o delito contra o mercado

O procedemento administrativo permaneceu suspendido desde 2017 pola existencia dun proceso penal paralelo, que concluíu o 4 de xaneiro de 2024 cunha sentenza absolutoria do Xulgado Central do Penal, que descartou a comisión dun delito contra o mercado e os consumidores previsto no artigo 281 do Código Penal.

Na súa sentenza, a sala da Audiencia Nacional, presidida por Concepción Mónica Montero, basea boa parte da súa argumentación no efecto vinculante daquela resolución penal firme e lembra que o artigo 77.4 da Lei 39/2015 establece que os feitos declarados probados polos tribunais penais vinculan ás administracións públicas nos procedementos sancionadores.

Xurisprudencia

Así mesmo, apoiándose na xurisprudencia do Tribunal Supremo e do Tribunal Constitucional, subliña que “no que se refire á apreciación dos feitos, é claro que uns mesmos feitos non poden existir e deixar de existir para os órganos do Estado”. Deste xeito, baixo este principio básico, a resolución sancionadora da CNMC non puido sosterse en pé.

O fallo penal considerara acreditado que Iberdrola ofertou ao mercado toda a enerxía hidroeléctrica dispoñible durante o período investigado, descartando calquera retirada ou detracción de produción.

Ademais, cuestionou a fiabilidade do método pericial empregado pola CNMC, ao describilo como un sistema elaborado ‘ad hoc’, sustentado en estimacións, nunca utilizado con anterioridade e baseado en variables modificadas subxectivamente sen alterar as conclusións obtidas.

A resolución tamén deu por probado que os operadores de mercado de Iberdrola actuaron de forma autónoma, sen instrucións dos seus superiores, descartando a existencia dunha actuación dolosa na fixación das ofertas.

A partir deses feitos, a sala da Audiencia Nacional conclúe que existe unha identidade substancial entre os feitos analizados na xurisdición penal e os examinados na vía administrativa.

Igualmente, engade que tanto o delito contemplado no artigo 281 do Código Penal como a infracción prevista no artigo 60.a).15 da Lei do Sector Eléctrico esixen unha conduta intencionada dirixida a alterar os prezos do mercado.