Recargo no IBI, subida da taxa de lixo… Os cambios fiscais de 2026 nas sete cidades galegas.

As sete grandes cidades galegas enfrontan 2026 cun escenario de cambios fiscais que afectarán directamente aos seus cidadáns. Desde a subida do 4% nas taxas municipais de Vigo, pasando polo aumento de ata o 44% na taxa de lixo en Ourense, ata o recargo do IBI para vivendas desocupadas en Santiago, son algúns dos principais cambios fiscais que os concellos implantarán ao longo deste ano.

Na cidade olívica, o goberno municipal xustifica que estas “actualizacións”, que implican un incremento xeneralizado do 4%, servirán para seguir sufragando os servizos públicos dos que se benefician os vigueses.

Por outra banda, un pleno extraordinario aprobou en Ourense este pasado luns a ordenanza reguladora das tarifas do servizo de recollida e tratamento de residuos –o “tarifazo do lixo”, segundo o cualifican os socialistas–, grazas á abstención do PP, e a pesar do voto en contra do BNG e PSdeG.

Unha subida da taxa do lixo que en Ourense alcanza o 44% e que, noutros termos, impulsou tamén o goberno municipal en Santiago, no marco dunha adaptación da normativa ao que determina Europa.

En Santiago, a reforma desta taxa foi rexeitada por PP e PSOE, pero si prosperou o recargo do IBI para os pisos baleiros –os desocupados durante máis de dous anos e pertencentes a titulares con catro ou máis inmobles de uso residencial–, co obxectivo de incentivar que saian ao mercado do aluguer.

Nese escenario de adaptación á lexislación estatal, os aumentos na taxa do lixo provocaron protestas na comarca de O Morrazo (Pontevedra) pola súa futura aplicación en localidades como Cangas, Moaña e Bueu.

No caso da Coruña, aplicarase unha actualización progresiva ata o ano 2029, non de forma inmediata, “para que o impacto sexa menor para a cidadanía”, ante a subida prevista desde 2026, segundo indicou o goberno municipal.

Algo similar sucede en Vigo, onde fontes municipais explican que pasan “dunha tarifa plana a un sistema mixto” e argumentan que “o motivo desta subida deriva fundamentalmente dunha subida importante do canon que Sogama (Xunta de Galicia) cobra ao Concello”.

A cidade herculina non incrementará, con todo, o resto das súas principais taxas e tributos durante o próximo exercicio, ao igual que Pontevedra, onde todos os impostos están conxelados, “actualización do IPC incluída”, desde hai 12 anos, reivindican fontes municipais consultadas por Europa Press.

O mesmo ocorre en Ferrol, que conxela todos os tributos municipais e mantén bonificacións, e en Lugo, onde tampouco haberá subida do recibo do lixo.

Subidas xeneralizadas

Neste contexto, os galegos enfrontan o inicio de 2026 con subidas de prezos xeneralizadas en ámbitos vitais como a alimentación e a vivenda, cun último dato da inflación que se sitúa ao 2,8% na comunidade a finais de novembro.

Fronte a isto, o Goberno estima que as facturas finais dos consumidores eléctricos baixen o novo ano entre un 4% e un 10%, segundo cálculos do Ministerio para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico atendendo aos cambios previstos nos custos regulados do sistema eléctrico e ao prezo futuro da enerxía para o próximo exercicio.

Do lado da alimentación, o prezo da carne, sobre todo a tenreira, e a charcutaría disparáronse un 12% no último ano, segundo os datos do observatorio de prezos da Organización de Consumidores e Usuarios (OCU).

Xunto á carne de vacún, ovos, café, chocolate e cacao son os produtos alimenticios que máis dispararon os seus prezos en España entre xaneiro e novembro deste ano, con alzas que superan en todos os casos os dous díxitos.

Tamén con datos actualizados a novembro, o prezo medio dos contratos de aluguer asinados entre xaneiro e novembro do ano 2025 nas sete cidades galegas arroxa un panorama de incrementos: ata 731,6 euros na Coruña, 696,6 euros en Vigo, 665 en Pontevedra, 658,5 en Santiago e por riba dos 555 euros en Ourense, Lugo e Ferrol.

Transporte e pensións

Neste contexto, as pensións contributivas e de clases pasivas revalorizaranse un 2,7% para 2026, así como das pensións mínimas en máis dun 7%.

O Consello de Ministros aprobou na súa última reunión do ano dous reais decretos-lei nos que prorroga o chamado ‘escudo social’ e as axudas ao transporte público para 2026.

O primeiro deles concentra as medidas de protección social, entre as que se inclúen a subida das pensións, a conxelación das cotas dos autónomos e a extensión da moratoria fronte a desafiuzamentos e cortes de subministros básicos.

Así mesmo, nun segundo real decreto lei, renóvanse todos os descontos ao transporte vixentes este ano e créase un novo abono único de transporte estatal.

Precisamente este martes, o Ministerio de Transportes aprobou a actualización dos peaxes das autoestradas para 2026 –afecta, entre outras, á AP-9– cunha alza de ata o 4,68%.

Por outra banda, os peaxes das autovías autonómicas, a AG-55 A Coruña-Carballo e a AG-57 Puxeiros-Val Miñor, manteranse conxelados a partir deste xoves.