Naviera Elcano esquiva a crise do estreito de Ormuz: a súa frota navega en EE UU, Arxentina e Brasil

Naviera Elcano, a firma controlada pola familia Silveira e participada por Abanca, consegue esquivar as tensións en Oriente Próximo e a crise provocada polo peche do estreito de Ormuz, situado entre o norte de Irán e Omán e o sur dos Emiratos Árabes, que levou ás grandes do sector como MSC, Maersk e CMA CGM a suspender o seu tráfico pola zona e desviar as súas rutas marítimas a través do sudafricano Cabo da Boa Esperanza. 

Ningún dos 21 buques que constitúen a flota da navieira, propiedade do grupo galego Nosa Terra 21, opera na ruta polo estreito de Ormuz. Segundo datos do sistema de seguimento marítimo que mide a posición dos buques mediante o Sistema de Identificación Automática (AIS, polas súas siglas en inglés), consultados por Economía Digital Galicia, once deles atopábanse a data deste martes en Brasil, dous en Arxentina, dous en Estados Unidos, dous en España, dous en Malaisia, un en Taiwán e outro en Bahamas.

Sete dos buques da compañía son bulkcarriers dedicados ao transporte de mineral de ferro principalmente de Brasil e Canadá a Estados Unidos. Entre eles atópanse o Castillo de Malpica ou o seu xemelgo Castillo de Navia, ou os buques xemelgos Forte São Marcelo e Forte dos Reis Magos que, segundo figura na memoria anual de 2024 do grupo, “continuaron a súa operación servindo o contrato de cabotaxe a longo prazo para o subministro de mineral de ferro á planta siderúrxica de Pecém, no estado brasileiro de Ceará”.   

A flota conta con catro metaneiros (LNG Carriers) que inclúen os buques Castillo de Santisteban, Castillo de Mérida e Castillo de Caldelas destinados ás viaxes con carga Estados Unidos e descarga en portos europeos, xunto con algunhas cargas puntuais en

Nixeria ou descargas en Asia. Pertence tamén a este grupo o Castillo de Villalba que “continuou operando no mercado a curto prazo no Atlántico”.

No segmento de graneleiros sitúanse o Forte de Copacabana e o Forte de São Luís, que operan en augas brasileiras, e o Forte de San Marcos, que cubría a mesma ruta ata setembro de 2024 cando “rematou a súa relación contractual co seu fretador, continuando operando no mercado brasileiro de cabotaxe”. 

Completa a flota os seus tres tankers (buques cisterna) – como o Recoleta e o Castillo de Arteaga – que operan en Arxentina, o norte de África e España, e  os seus catro quimiqueros, centrados en rutas en Sudamérica. 

Actividade da flota de Naviera Elcano

Tal e como explica a compañía na memoria anual, no exercicio 2024, o último dispoñible, o grupo transportou un volume de 36,6 millóns de toneladas e 5,0 millóns de metros cúbicos de gas licuado, unha cifra “en consonancia co acontecido a nivel mundial, onde o efecto positivo do crecemento do comercio internacional compensou as restricións ao tráfico marítimo no Canal de Suez, derivadas do conflito en Gaza, así como as consecuencias da guerra en Ucraína”.

En canto ao transporte de petróleo e os seus derivados, o volume ascendeu a 26 millóns, por debaixo do ano anterior, aínda que “as viaxes realizadas foron de maior distancia e duración”. O volume de carga seca reduciuse un 19%, principalmente pola venda dos buques Castillo de Valverde e Castillo de Catoira dedicados ao transporte de ferro, ata acadar os 9 millóns de toneladas. 

No transporte de gas licuado, o volume transportado superou os 5 millóns de metros cúbicos, unha cantidade “lixeiramente inferior” á do ano anterior, “aínda que en liña cos volumes de anos precedentes”. Pola súa banda, a flota de buques químicos transportou preto de 2 millóns de toneladas, unha cifra “moi similar á rexistrada no exercicio anterior”. 

As contas de Nosa Terra 21

En 2024 Nosa Terra 21 rexistrou unhas perdas de 2,1 millóns de euros, recortando un 921% o resultado negativo de 26,6 millóns do exercicio anterior. A actividade de Elcano representa o 94% da cifra de negocio do grupo presidido por María do Rosario Martín Alonso, viúva do empresario José Silveira Cañizares. 

Segundo detallan os xestores do grupo no informe que acompaña as contas, as perdas atribuíanse ás tensións xeopolíticas e comerciais como razóns da caída de ingresos. «O cambio de presidencia en EE UU impulsou políticas proteccionistas, afectando o comercio transatlántico. Ademais, mantéñense a guerra entre Rusia e Ucraína

e a inestabilidade en Oriente Medio, o que continúa xerando incerteza e tensión sobre os mercados enerxéticos podendo alterar os custos en enerxía». 

A iso sumaban a situación no estreito de Ormuz, que “non mellorou durante o último ano aumentando as tensións entre Irán e EE UU, que están a ser monitorizadas pola comunidade internacional, liderada pola ONU, consciente de que calquera interrupción no tránsito polo estreito podería ter repercusións significativas nos mercados globais”. “Como resultado das cuestións descritas produciuse durante o exercicio unha redución da facturación nun 13,6%, acadando os 901 millóns de euros”. 

A decisión de Maersk, MSC e CMA CGM

O conflito bélico aberto entre Irán, Estados Unidos e Israel levou a Mediterranean Shipping Company (MSC), Maersk e CMA CGM, tres das navieiras máis importantes do mundo, a suspender operacións no estreito de Ormuz, unha das arterias do comercio mundial.

MSC sinalou este luns nun comunicado a “suspensión de todas as reservas para traslado global de cargamentos pola rexión de Oriente Próximo ata novo aviso”.

Maersk, pola súa banda, tamén comunicou a suspensión de “todos os cruces de buques no Estreito de Ormuz ata novo aviso”, avisando aos seus clientes de que “os servizos que fan escala en portos do golfo Pérsico poderían experimentar atrasos, desviacións ou axustes de horario”.

A estas decisións sumouse tamén CMA CGM. A navieira francesa sinalou que, “ante a evolución da situación de seguridade en Oriente Próximo e as restricións ao tráfico marítimo a través do estreito de Ormuz, CMA CGM reitera que a seguridade da súa tripulación segue sendo a súa máxima prioridade”.