O sector eólico considera que fixo as cousas moi ben e isto non sempre foi así.

• Iberdrola pon en marcha o primeiro parque eólico do seu macroproxecto no Támega
• Norvento, GRI Towers, Magallanes Renovables… Os protagonistas da I+D na enerxía eólica e mareomotriz en Galicia

Galicia é unha potencia na xeración de enerxía eléctrica a través da eólica e a hidroeléctrica, pero debe reducir a súa dependencia do exterior en materia enerxética. Debe facelo apostando polas renovables, cunha tramitación que achegue seguridade aos promotores e con rigor técnico, para minimizar os impactos e tratar de atopar un equilibrio con aqueles colectivos e sectores que denuncian a pegada negativa no territorio destas tecnoloxías. Son as principais conclusións que expuxeron os relatores da segunda mesa de diálogo celebrada este martes en Santiago no marco do II Foro ´A enerxía que vén´, organizado por Economía Digital Galicia, coa colaboración da Xunta de Galicia e Veolia.

A esta mesa de diálogo sentáronse o director xeral de Planificación Enerxética e Minas da Xunta de Galicia, Pablo Fernández Vila; o director da división de Enerxía do Centro Tecnolóxico ITG, Santiago Rodríguez Charlón, e o xerente do Clúster de Enerxías Renovables de Galicia, Oriol Sarmiento.

¿Chega Galicia a tempo?

Na súa intervención, Fernández Vila indicou que, sendo Galicia unha potencia na xeración de enerxía a partir de fontes renovables, debe seguir traballando para reducir a súa dependencia enerxética do exterior. “A pesar da nosa potencia en canto a enerxía eólica e hidráulica, seguimos importando moitos produtos petrolíferos para sectores como o transporte”, dixo, para indicar que existe unha nova realidade “á que non podemos dar as costas”. “Debemos ser conscientes de que o vehículo eléctrico chegou para quedar, polo que necesitamos máis enerxía eléctrica, pero tamén necesitamos máis renovables para os novos proxectos ao calor da descarbonización, dos centros de datos aos proxectos de hidróxeno”, enumerou.

Non obstante, no marco deste diálogo abordouse a cuestión dos tempos de tramitación e regulatorios marcados polas administracións públicas neste novo escenario postpandémico e coa situación actual determinada primeiro pola guerra en Ucraína e, agora, polo conflito de Oriente Medio. Así, tanto o secretario xeral como Sarmiento fixeron alusión, por exemplo, ao Plan Nacional Integrado de Enerxía e Clima (PNIEC), que fixa o obxectivo de instalar ata 3 gigavatios de enerxía eólica mariña no horizonte de 2030, uns prazos que neste momento parecen moi pouco accesibles. “Non podemos expoñernos a perder trens moi importantes, cando se fai unha planificación, hai que cadrar os prazos”, expuxo Fernández Vila, quen indicou que os atrasos regulatorios xeran “incerteza” nos investidores. “O proceso de eólica mariña estivo un ano e medio parado ata que se aprobaron as bases do primeiro procedemento de concorrencia competitiva hai uns meses. Non se pode dicir que en 2030 vas ter entre 1 e 3 gigavatios e non cumprir os prazos”, dixo, para criticar os, ao seu xuízo, atrasos nos que tamén incurriu o Goberno central á hora de activar o concurso para o nodo de transición xusta de As Pontes tras o peche da térmica, que desbloqueará o acceso á rede de novos proxectos enerxéticos, favorecendo as propostas de renovables e almacenamento.

“A aprobación da planificación da rede de transporte eléctrico é algo que estamos agardando todos, porque é clave. É o principal escollo para calquera desenvolvemento de proxecto enerxético ou industrial e diso vai depender o plan de investimento das distribuidoras”, expuxo o político.

Nunha liña similar, Sarmiento, o xerente de Cluergal indicou que, para o sector, existen na actualidade unha serie de “pescozos de botella”, que son principalmente o acceso á rede e tamén os tempos de tramitación, que no caso de determinados proxectos, como por exemplo, as hidroeléctricas de bombeo, se pode chegar ata preto da década. “O PNIEC marca unha serie de obxectivos para 2030 aos que non imos chegar en moitas tecnoloxías, como a eólica offshore. Por iso é fundamental un marco regulatorio estable e axilidade administrativa”, solicitou.

Do hidróxeno ás baterías

Ao fío do encaixe de novos proxectos enerxéticos na comunidade, os participantes na mesa tamén falaron sobre o aluvión de proxectos ligados á descarbonización que se foron dando a coñecer por parte de moitas empresas despois da pandemia e que foron quedando polo camiño. Rodríguez Charlón, do ITG, puxo o exemplo das propostas de hidróxeno verde.

“O hidróxeno é unha tecnoloxía que no momento dos anuncios non estaba suficientemente madura técnica e economicamente e para a que a demanda tampouco estaba aínda preparada. Precisamente por iso, por unha demanda que non estaba garantida, moitos proxectos caeron”, indicou. “Neste momento, proxectos de almacenamento e puntos de conexión son o que necesitamos. Hai moitos puntos nos que traballar para xerar unha seguridade enerxética”, indicou.

Eólico e debate social

Os tres participantes nesta mesa de diálogo tamén abordaron asuntos como a contestación social por unha parte da sociedade galega así como colectivos ambientalistas a determinados proxectos enerxéticos polo impacto no territorio, abordando en concreto o debate suscitado coa eólica terrestre.

Neste punto, Fernández Vila reivindicou o novo Plan Sectorial Eólico que tramita a Xunta de Galicia e que “busca o abaratamento da enerxía para os consumidores galegos”, destacando a importancia, tamén para conciliar opinións respecto do aproveitamento eólico, de que a explotación do territorio reverta en beneficios directos para o mesmo.

“Por desgraza, cando falamos de eólico, o sector considera que fixo as cousas moi ben e isto non foi sempre así”, dixo. Así, indicou que o Plan Sectorial Eólico da Xunta busca maximizar os beneficios de acoller esta enerxía. “Introducimos medidas pioneiras que logo copiou o Goberno para que unha parte dos rendementos económicos dos proxectos eólicos repercuta no territorio. Debemos poñer en marcha medidas orientadas a abaratar o prezo da enerxía e deixar un impacto positivo no territorio”, defendeu.

Sarmiento reivindicou que “a historia da eólica en Galicia foi unha historia de éxito e é unha pena a situación dos últimos anos”. “A aposta hoxe en día é totalmente necesaria e, existindo unha oposición por parte de determinados sectores debemos reivindicar que as renovables conseguiron evitar que o prezo da luz se triplicase en 2025, segundo datos da Unef (Unión Española Fotovoltaica)”, defendeu. “Oxalá poidamos superar esta situación e ser conscientes todos da importancia que ten o desenvolvemento destes proxectos para a transición enerxética”, opinou.

“Todos temos que ser conscientes de que para poder manter o estado de benestar no que vivimos é necesario dar pasos distintos aos que demos ata hoxe”, reflexionou Rodríguez Charlón. “Hai que esixir rigor técnico para reducir impactos, pero tamén é necesario concienciar á sociedade da necesidade de proxectos enerxéticos”, defendeu.