A Xunta vincula o bonus dos médicos a que as baixas laborais non se alonguen

A Xunta incluiu a duración das baixas laborais entre os obxectivos a valorar para que os médicos reciban o plus de produtividade. A medida vincula a retribución dos profesionais a que as baixas non se alonguen máis alá da media, o que xerou preocupación entre os facultativos. A proposta enmárcase nos Acordos de Xestión do Sergas e encaixa coa vontade do presidente da Xunta, Alfonso Rueda, de perseguir o absentismo laboral, expresada no Debate sobre o Estado da Autonomía.

Concretamente, os obxectivos recollidos nos acordos e, polo tanto, parte da baremación para o plus dos médicos de familia, apuntan a evitar que as baixas laborais excedan da “duración estándar”. Estes acordos son ferramentas de planificación anuais que a Consellería de Sanidade utiliza para establecer obxectivos asistenciais, preventivos e de xestión nas distintas áreas.

Un bonus de 2.500 euros

Entre os 53 incluídos están, por exemplo, o impulso dos programas de cribado, a investigación, a prescrición mínima de medicamentos xenéricos, a atención á saúde mental e o fomento da participación en campañas de vacinación. Fontes consultadas por Europa Press detallan que, a cada peche de ano, faise unha avaliación dos obxectivos -cada un cun peso determinado na baremación- para o abono do complemento de produtividade aos médicos de familia.

Este ano o plus para os médicos de atención primaria sitúase nos 2.491 euros, dos que unha parte abónase nómina a nómina, e outra págase en base aos obxectivos alcanzados. Entre eses obxectivos a recompensar está o control da duración dos procesos de incapacidade temporal cun peso que, aínda que varía segundo as áreas sanitarias, móvese arredor do 10%. Cada proceso leva aparellado un tempo ‘estándar’ de baixa -marcado pola Seguridade Social-. Que o paciente exceda ese marxe estándar é o que se pretende evitar.

Castela e León tamén o aplica

Por outra banda, fontes da Consellería de Sanidade remarcan que o indicador que agora se inclúe está recollido no convenio entre o Goberno central (Instituto Nacional de Seguridade Social) e Galicia para o control das baixas no período 2025/28, publicado no BOE. Apuntan ademais que este indicador úsano tamén outras comunidades autónomas como Castela e León.

Matizan tamén que os obxectivos de xestión non se dirixen “especificamente” aos facultativos, senón que van dirixidos aos equipos directivos das áreas sanitarias, “que son os que deben xestionar correctamente os medios para garantir que a duración media dos procesos de incapacidade temporal non se desvíe respecto da duración estándar e non se prolonguen máis alá do necesario por cuestións alleas á propia situación clínica do paciente”.

Apunta o departamento sanitario que, dado que están “convencidos” de que os médicos de familia “xa fan todo o que está na súa man” para que as baixas non se estendan máis alá do necesario, este obxectivo de xestión “só vén a reforzar algo que, na inmensa maioría dos casos, xa se cumpre”. “En ningún caso se fomenta nin se aconsella que unha persoa que reúna as condicións clínicas para estar de baixa laboral vaia traballar”, recalcan.

VINCULACIÓN “PELIGROSA”

Con todo, os facultativos móstranse preocupados pola percepción desta medida na poboación xeral e apuntan ao que é “peligroso” incluíla na ponderación dunha prima económica. Primeiro, polo subxectivo da mesma -a evolución de cada paciente pode ser diferente- e, segundo, pola limitación da man do facultativo -por exemplo, se se necesitan probas complementarias-. Hai procesos, apuntan, que escapan do seu control.

A CIG esixiu a retirada deste indicador dos acordos, denunciando ademais o que tachan de “campaña de criminalización” contra as persoas de baixa. “Tanto a indicación do inicio da IT como a súa alta son decisións profesionais que teñen que estar soportadas en criterios clínicos e nas necesidades asistenciais dos pacientes. A súa duración non depende do profesional que indica a baixa. Depende, entre outras cousas, das características do paciente, da súa patoloxía e da eficiencia do sistema sanitario (por exemplo, as listas de espera)”, afirman.

Afean tamén que a indicación da alta poida ter “efectos retributivos”. “Isto rompe a confianza na relación entre pacientes e profesionais e atenta contra uns mínimos criterios éticos“, censuran.

Unha medida “bruta”

A Asociación Galega de Medicina Familiar e Comunitaria (AGAMFEC) tamén se pronunciou e expresou o seu rexeitamento a unha medida que tachan de “bruta”. “Non nos cabe dúbida de que a xestión das baixas é manifestamente mellorable pero, como sempre, os médicos de familia seremos os que pagaremos os fallos de todo o sistema”, lamentan.

Argumentan ademais que a medida contradí a pretensión de que os especialistas hospitalarios colaboren na emisión das baixas dos pacientes que ingresan no seu servizo, “voltando a poñer negro sobre branco que o único responsable das baixas é o médico de familia”. Así mesmo, animan a levar a cabo un estudo “máis fino” que implique a todos os integrantes do sistema asistencial vinculados ao proceso, dado que o indicador “bruto” de duración de baixas “non discrimina adecuadamente as posibles duracións inadecuadas”.

“Este tipo de indicadores brutos o que veñen poñer de relevo é a orixe da preocupación polas baixas: ponse máis énfase no problema económico (gasto da seguridade social, falta de produtividade das empresas) que na saúde dos cidadáns que debería ser, este si, o obxectivo do sistema sanitario, do que parece esquecerse o Sergas”, conclúen.