¿Fin da guerra ou nova fase de equilibrio? Irán, Israel e o taboleiro global tras o anuncio de Donald Trump

O anuncio de Donald Trump sobre o fin das operacións na Guerra do Golfo, reinterpretado en clave xeopolítica máis ampla, non representa un peche definitivo, senón unha reconfiguración do equilibrio rexional. Neste novo escenario, a inclusión de Israel é esencial para entender como se redistribúen os vectores de poder, especialmente fronte á resiliencia estratéxica de Irán. 

O réxime iraniano sobreviviu non só pola súa capacidade de resistencia interna, senón pola súa sofisticada estratexia de proxección indirecta. A través de actores non estatais e alianzas rexionais, Teherán evitou o colapso e ampliou a súa influencia, consolidando unha arquitectura de disuasión asimétrica. Esta expansión, con todo, ten un contrapeso claro: Israel. 

Israel xorde como un dos actores máis decisivos nesta fase. Para Tel Aviv, a supervivencia e expansión da influencia iraniana constitúe unha ameaza existencial, especialmente no que respecta ao programa nuclear e á presenza iraniana en Siria e Líbano. Como resposta, Israel desenvolveu unha estratexia de contención activa baseada en intelixencia, ataques selectivos e cooperación reforzada cos Estados Unidos e, de maneira crecente, con algúns países árabes do Golfo. Este achegamento tácito entre Israel e certos Estados do Golfo reflicte un cambio estrutural: antigos adversarios converxen fronte a un inimigo común. 

Israel desenvolveu unha estratexia de contención activa baseada en intelixencia, ataques selectivos e cooperación reforzada cos Estados Unidos.

Nos países do Golfo, esta dinámica acelerou procesos de aliñamento estratéxico. Arabia Saudita e os Emiratos Árabes Unidos, aínda que cautelosos, ven en Israel un socio potencial en materia de seguridade e intelixencia. Ao mesmo tempo, mantéñense canais abertos para evitar unha escalada directa con Irán, configurando un equilibrio baseado en disuasión mutua e pragmatismo diplomático. 

A implicación de China engade outra capa de complexidade. Pequín mantén relacións simultáneas con Irán, Israel e os países do Golfo, priorizando a estabilidade necesaria para os seus intereses enerxéticos e comerciais. Esta posición permítelle actuar como actor equilibrador, aínda que sen asumir compromisos de seguridade directa, consolidando a súa influencia sen expoñerse aos custos dunha intervención militar. 

Europa continúa nunha posición intermedia, intentando preservar marcos diplomáticos mentres observa como a súa capacidade de influencia diminúe fronte á competencia entre grandes potencias. A inestabilidade potencial derivada da rivalidade entre Irán e Israel representa un risco directo para os seus intereses, tanto en termos enerxéticos como de seguridade. 

En Asia, a situación é observada con crecente preocupación. A posibilidade dunha confrontación máis ampla entre Irán e Israel tería repercusións inmediatas nos mercados enerxéticos, afectando a economías altamente dependentes de importacións de hidrocarburos. 

En conxunto, o suposto “fin” das operacións non é máis que o inicio dunha fase máis complexa, caracterizada por unha rede de equilibrios cruzados. A interacción entre Irán e Israel configúrase como o eixo central da tensión rexional, mentres actores globais como Estados Unidos, China e Europa axustan as súas estratexias. Neste contexto, a estabilidade non depende da ausencia de conflito, senón da xestión constante de rivalidades que permanecen activas baixo a superficie.