ACS (Florentino Pérez) dá por feito que esquivará as sancións polo cártel que amañou obras da Xunta

ACS mira con optimismo cara á Audiencia Nacional. O grupo que preside Florentino Pérez está pendente da Sala do Contencioso para resolver unha pugna coa Comisión Nacional dos Mercados e da Competencia, que lle impuxo unha multa de 57,1 millóns en xullo de 2022 por formar parte dun suposto cártel para amañar concursos de obra pública. Non foi exactamente á matriz do grupo á que sancionou o superregulador, senón a Dragados, unha das filiais da maior construtora española, que encaixou a cantidade máis elevada dos teóricos integrantes do cártel: FCC recibiu unha multa de 40,4 millóns; Ferrovial, de 38,5 millóns; Acciona, de 29,4 millóns; OHLA, de 21,5 millóns; e Sacyr, de 16,7 millóns.

Dragados non tivo que aboar os 57,1 millóns aínda, pois a Audiencia Nacional decretou a suspensión cautelar do pago en 2023 a cambio de que a compañía depositase unha garantía, o procedemento habitual nestes casos e que se aplicou tamén ao resto de sancionadas. Máis alá do diñeiro, a empresa enfrontase tamén a unha posible prohibición de contratar coas administracións públicas, no caso de que quedasen avalados xudicialmente os intercambios de información sobre as licitacións e a concertación de ofertas.

A pesar diso, o equipo xurídico de Florentino Pérez encara a fase final do litixio con boas perspectivas, segundo din, pois aseguran que a multa é “desproporcionada” e “injustificada”, e que a posibilidade de que o procedemento xudicial xere un impacto negativo significativo na compañía é “remota”. A memoria anual de ACS explica que, “en opinión de Dragados e dos seus asesores externos, a actuación sancionada non é ilícita e non restrinxiu a competencia, e ademais, a multa considérase desproporcionada e carece de xustificación“. “A dirección do grupo estima remota a posibilidade de que a resolución final deste asunto poida ter un efecto significativo contra o grupo”, engade.

O documento tamén detalla que a Audiencia Nacional pronunciouse sobre as probas solicitadas, admitindo os oficios solicitados aos organismos públicos para que acheguen a documentación da apertura das licitacións investigadas. Tamén se procedeu ao sinalamento da ratificación do perito de Dragados, que está prevista para finais deste mes, o día 30 de abril.

O G7 e Galicia

Os algo máis de 200 millóns en multas impostas por Competencia parten dunha investigación sobre os intercambios de información do denominado G7, o grupo de construtoras integrado polos seis grupos sancionados e pola desaparecida Isolux-Corsan. Segundo a entidade que preside Cani Fernández, reuníanse semanalmente e decidían os concursos nos que ían compartir unha parte ou a totalidade dos traballos que compoñerían as ofertas técnicas das licitacións. “As empresas non podían modificar os traballos xerados en conxunto para presentalos nas súas ofertas sen o coñecemento e a aprobación do resto de membros do grupo”, sinalou nese momento a CNMC. Tamén compartían información sensible sobre as licitacións ás que presentarían oferta ou se o farían en UTE e cales serían os membros da alianza.

O G7 operou entre 1992 e 2017, cando “manifestaron expresamente” que estes acordos podían ser contrarios ás normas de defensa da competencia. Nese período, o suposto cártel afectou a un gran número de licitacións e administracións, con especial incidencia nas do Ministerio de Fomento (agora de Transportes). Entre 2008 e 2017, por exemplo, os integrantes do G7 levaron o 45% da obra pública que superaba os 10 millóns de euros.

No expediente da CNMC tamén figuran contratos da Xunta afectados polos acordos colusorios. Por exemplo, a construción da Autovía do Barbanza; a conexión por estrada do Porto Seco de Monforte; urbanizacións da Plisan, os xulgados de Santiago e A Coruña; ou a depuradora do Grove, entre outras actuacións. A isto hai que sumar grandes contratos do AVE a Galicia, que sumarían máis de 500 millóns só cos que recolle o expediente, que non é exhaustivo no listado.

A teoría de FCC: aforró diñeiro público

O de ver o futuro en positivo non é exclusivo da mirada de ACS. FCC ou Ferrovial tamén teñen o optimismo nos ollos. As construtoras cren que saíran airosas das sancións, incluso que as prácticas investigadas e penalizadas por Competencia foron positivas para as arcas públicas. Así o deixou por escrito o grupo que preside Esther Alcocer Koplowitz e que ten como maior accionista ao mexicano Carlos Slim, un dos competidores de Amancio Ortega no ranking das grandes fortunas e ocasional turista da localidade ourensá de Avión por invitación do finado Olegario Vázquez Raña.

“O grupo considera que a conduta obxecto de sanción non só non infrinxe ningún precepto (incluíndo os contidos na lei de competencia) senón que ademais é unha conduta que contribuíu a unha maior eficiencia e aforro nos custos das licitacións“, asegura FCC no seu informe de contas consolidado do exercicio de 2025. Ferrovial non vai tan lonxe, pero si indica que o resultado do litixio “non será desfavorable”, polo que decidiu non provisionar importe algún en relación coa multa de 40,4 millóns.

OHLA e Sacyr non fan valoracións respecto ao resultado do proceso, senón un resumo descriptivo da situación, que en todos os casos está á espera da resolución da Audiencia Nacional e, cando proceda, do Tribunal Supremo.