A xustiza galega volve eximir á Xunta de pagar o IBI do hospital Álvaro Cunqueiro

O Tribunal Superior de Xustiza de Galicia (TSXG) decretou que o pago do Imposto sobre Bens Inmobles (IBI) do Hospital Álvaro Cunqueiro de Vigo corresponde á concesionaria, polo que anula a sentenza do Xulgado do Contencioso-Administrativo número 2 de Santiago de Compostela na que se condenou á Xunta a reembolsar a dita empresa o imposto correspondente ao ano 2019, por importe de case un millón de euros.

Anulación dunha sentenza anterior

Deste xeito, a sección terceira da Sala do Contencioso-Administrativo estima o recurso presentado polo Goberno galego e ratifícase, con un tribunal completamente diferente, no fallo que ditou sobre o mesmo asunto en maio de 2022. Este fallo, con todo, quedou sen efecto por decisión do Tribunal Supremo o pasado 17 de decembro, ao ordenar que a sentenza a ditase unha nova Sala do TSXG que garantise “o dereito a un xuíz imparcial”.

Todo iso ao considerar o Supremo que existían dúbidas sobre a “imparcialidade” de Luis Villares, quen foi líder de En Marea e que era un dos xuíces que asinaba a sentenza do TSXG.

Novo tribunal, mesma decisión

Agora, un novo tribunal da sección terceira da Sala do Contencioso-Administrativo subliña que “a documentación contractual posta a disposición dos interesados non permitiría deducir racionalmente a un licitador medio, ao presentar a súa oferta, que os dereitos e obrigas a adquirir no caso de resultar concesionario serían distintos aos previstos nesta documentación; e, particularmente, que no caso de que o Concello de Vigo eliminase a exención do IBI -como sucedeu-, o Servizo Galego de Saúde (Sergas) debía garantir a indemnidade do futuro concesionario”.

Por tanto, o TSXG explica na sentenza que rexeita “unha interpretación ao abeiro da documentación complementaria que supoña xerar unha obriga en virtude da cal o Sergas deba garantir á sociedade concesionaria a indemnidade fronte a calquera vicisitude xurdida durante a execución do contrato pola cal esta última deixase de gozar do beneficio fiscal previamente existente”.

A Sala destaca que, “ante a claridade dos termos do contrato en canto á obriga do concesionario de satisfacer os gastos que constitúen o pago dos impostos”, a regra interpretativa do artigo 1281 do Código Civil “impide acudir a interpretacións enrevesadas extraídas de documentos que carecen de natureza contractual para constituír novas obrigas non expresamente previstas e que contradín de forma radical o seu clausulado”.

Para os maxistrados, “a propia lóxica derivada da normativa contable” impuña non rexistrar no plan económico-financeiro “gasto algún como consecuencia dun imposto cuxo pago, no momento da elaboración dese plan, se atopaba exento, e non porque a falta de pago adquirise o carácter de condición contractual da oferta”.

Na resolución, o TSXG conclúe que “non cabe deducir da aceptación de tal oferta pola Administración a asunción por esta última dunha obriga implícita de reembolso ante unha eventual desaparición da exención“.

En calquera caso, afirma que toda contradición aparente entre o contido da oferta e o que expresamente aparece nos prazos resólvese automaticamente a través da cláusula de peche contida no apartado 8.1.2: “No caso de discordancia entre calquera documento contractual e o PCAP (Prado de Cláusulas Administrativas Particulares), prevalecerá este último”, engade.

Recurso de casación

Ademais, a Sala advirte que “a demandante asume, na medida en que lle interesa, que a Administración poida ao seu libre arbitrio alterar os prazos e determinar por vía de consulta que documentos teñen carácter contractual e cales non, o que se opón aos máis elementais principios que rexen a contratación pública”.

A iso engade que unha sentenza do Tribunal Supremo do 4 de xullo de 2023 (5965/2020) “rexeita que un cambio normativo na regulación dun imposto durante a execución do contrato constitúa un suposto de exercicio de ius variandi, factum principis ou risco imprevisible, coa consiguiente desestimación da solicitude de reequilibrio económico”.

A pesar de todo, o fallo non é firme, pois cabe presentar recurso de casación ante o Tribunal Supremo.