Cando non aguantar convértese en estratexia de vida

¡Ei Tecnófilos! Que está a pasar por aí?

Imos tentar aprender algo, porque os datos que estiven cruzando esta semana pintan un retrato incómodo do que nos convertimos como sociedade, e non é un retrato bonito.

Comecemos polo evidente. Os menores de 35 anos collen baixas laborais o dobre de frecuentemente que os sénior: por cada mil traballadores novos, 42,75 están de baixa ao mes, fronte a 25,43 entre os maiores de 55. Hai só sete anos esa cifra xuvenil era de 16,29. Multiplicouse por 2,6 nun intre. E detrás dese boom está sobre todo a saúde mental: en 2025 rexistráronse 729.072 procesos por trastornos mentais, un 157,8% máis que en 2016.

Casi un terzo desas baixas protagonízanas os menores de 35.

Aquí vén o dato que mata o relato fácil de “son uns vagos”: esas baixas novas duran de media 21 días. As dos sénior, 86. Cadruplican en duración. É dicir, os maiores aguantan moito máis antes de renderse, e cando caen, caen forte. Os novos renden antes, pero levantanse antes tamén. Así que non, non é preguiza pura e dura. É outra cousa.

“Os maiores aguantan moito máis antes de renderse, e cando caen, caen forte”

E esa outra cousa ten un segundo capítulo que completa o cadro. Porque non é só que aguantemos menos o malestar: é que directamente estamos deixando de querer asumir responsabilidade. O 57% dos traballadores españois xa non aspira a ascender. O 55% rexeitaría unha promoción se afecta o seu benestar. Outra enquisa eleva o rexeitamento ao 60%.

Cando na túa empresa necesitas nomear un xefe de equipo e ninguén ergue a man, isto xa non é unha anécdota de RRHH: é a fotografía dun país enteiro.

Cuidado, porque aquí hai que ser honesto co dato, aínda que non me guste tanto como o relato xeracional. Parte desa renuncia a ascender non é só “non quero esforzarme”: o ascenso medio en España sobe o soldo neto entre 100 e 200 euros ao mes, e a partir de 60.000 euros brutos, Facenda come a metade de calquera subida. A tecnoloxía non é un gasto, é un investimento, pero o sistema fiscal español conseguiu que asumir responsabilidade tampouco o sexa. Non hai retorno. Así que o mínimo esforzo, para moitos, non é unha elección moral: é unha calculadora ben feita.

Pero —e aquí é onde eu pincho o globo do boísmo— iso non explica por que preferimos irnos de baixa vinte e un días antes que aguantar, nin por que evitamos o cargo de responsabilidade mesmo cando si compensaría. Criamos fillos entre algodóns, sen fricción, sen frustración adestrada, sen o músculo de aguantar un mal día sen que iso sexa unha emerxencia médica. E logo sorpréndenos que á primeira de cambio, non aguantar se converta na resposta automática. Non é debilidade puntual: é estratexia de vida. Normalizouse o “baixo do carro” como primeira opción, non como último recurso.

A mediocracia non se sostén soa. Necesita xente disposta a non destacar, a non mandar, a non aguantar o marrón. E estamos a fabricar esa xente en serie, desde a crianza ata a fiscalidade, pasando por unha atención primaria que asina baixas porque non ten tempo nin especialistas para facer outra cousa.

A pregunta que me fago non é se fixemos algo mal. É se estamos dispostos a admitilo antes de que o sistema enteiro funcione coa metade da xente aguantando o peso da outra metade.

¡Se me tecnoloxizan!