Nova batalla legal na mina de litio pegada a Galicia, desta vez polo acceso aos terreos
Baldíos de Covas do Barroso, entidade que xestiona os terreos comunais, presenta unha medida cautelar contra a autorización de acceso aos terreos colindantes que obriga á empresa a suspender temporalmente os traballos ata que os tribunais resolvan o caso.
Imaxe da maquinaria de Savannah Resources durante os sondaxes preliminares na Mina do Barroso
Savannah Resources, a promotora da mina de litio, situada no municipio luso de Boticas, a uns 25 quilómetros da fronteira con Galicia, anunciou que se presentou unha medida cautelar contra o Ministerio de Medio Ambiente e Enerxía de Portugal pola autorización concedida que lle permitía o acceso aos terreos colindantes ao proxecto para o desenvolvemento de traballos xeotécnicos.
Ao principio de maio o Goberno luso concedía á empresa unha servidume temporal de terreos que lle permitiría o desenvolvemento de traballos xeotécnicos para “optimizar o coñecemento do terreo e dos cimentos sobre os que se construirá a planta de procesamento e demais infraestrutura necesaria para as próximas fases do proxecto”.
Agora os Baldíos de Covas do Barroso, entidade que xestiona os terreos comunais, presentaron a medida cautelar ante o Tribunal Administrativo e Fiscal de Mirandela. Segundo o establecido na lexislación portuguesa, a presentación desta medida suspende de forma automática a orde á espera dunha resolución xudicial, algo que obriga á empresa a deter temporalmente os traballos nos terreos. Non obstante, continuará cos traballos nas parcelas que son da súa propiedade ou naquelas que teñen dereitos de acceso alternativos.
A compañía sinalou nun comunicado que medidas similares xa foron presentadas con anterioridade desde que recibiu a primeira autorización de paso na zona, en decembro de 2024, que foron “resoltas con rapidez polo Ministerio e o tribunal, o que permitiu reanudar os traballos tras un breve período”.
“En base á gran cantidade de membros da comunidade que traballan, interactúan e colaboran con Savannah de forma regular, e ao crecente número de acordos de cooperación asinados con diversas entidades, asociacións e grupos da rexión nos últimos seis meses, Savannah considera que a parte que interpón esta demanda non representa á maioría da poboación”.
Oito vitorias xudiciais
En outubro do ano pasado a xustiza portuguesa avalaba por oitava vez o proxecto ao desestimar a demanda presentada pola Xunta de Covas do Barroso contra a concesión outorgada polo Executivo portugués en 2016.
Neste caso, a demanda foi presentada en 2023 contra o Ministerio de Medio Ambiente e contra a promotora. Na súa resolución confirmaba a “validez e conformidade inequívocas” da concesión, aínda que a parte demandante tería a opción de apelar ante o Tribunal Administrativo Central.
Este caso era o oitavo que concluía cun resultado positivo para Savannah, segundo explicaban entón desde Savannah Resources. “Actualmente, quedan catro casos xudiciais en curso en relación co proxecto. Ningún deles afecta o progreso de Savannah co Proxecto. En dous dos casos, os ditames legais indican que, ao igual que os casos que foron desestimados, carecen de fundamento”.
O terceiro deles estaba relacionado cunha disputa sobre os límites de pequenas parcelas de terreo que a empresa adquiriu a propietarios privados e o cuarto a compañía reclamaba a Baldíos de Covas do Barroso o “recoñecemento de ter cumprido todas as súas obrigas legais e contratuais” no arrendamento dunha parte dos terreos situados na área de explotación da iniciativa.
Proxecto “estratéxico”
O proxecto de Savannah Resources, no que conta coa mineira holandesa AMG como socia, será o maior xacemento de litio de espodumena de Europa. A iniciativa foi declarada “estratéxica” segundo a lei comunitaria de materias primas críticas. A inversión prevista ronda os 236 millóns de dólares, uns 204 millóns de euros ao cambio e a previsión é que se poidan extraer uns 1,5 millóns de toneladas de minerais durante os case tres lustros de vida útil estimada da mina. Segundo os cálculos de Savannah, co proxecto conseguiríase o litio necesario para medio millón de vehículos eléctricos ao ano.

En canto á produción anual, a compañía estima que se superen as 191.000 toneladas de espodumena (o mineral a partir do cal se extrae o litio). Tamén prevén a extracción dun coproducto de feldespato e cuarzo, que se destinarán para o seu uso na industria cerámica unha vez que entre en operación en 2027.