O sector naval pide ao Goberno que Galicia non quede fóra da primeira subasta de eólica mariña.

A Asociación de Industrias do Metal e Tecnoloxías Asociadas de Galicia (Asime) chama a non “perder tempo” na implantación da eólica mariña e apremia ao Goberno central a convocar subastas no actual contexto de crise enerxética a raíz da guerra no Oriente Próximo.

Enrique Mallón, apunta que a apertura de consultas para a primeira subasta anunciada polo Ministerio para a Transición Ecolóxica “chega con retraso”, pero valora como “unha boa noticia que por fin se dean os pasos necesarios para impulsar esta enerxía limpa”, unha cuestión “clave” para reducir a factura enerxética de particulares e industrias.

Sobre a opción de que Canarias poida copar o lanzamento da eólica mariña en España por diante de Galicia na primeira subasta, o responsable de Asime explica: “Respecto da demarcación xeográfica, en ningún momento se comunicou oficialmente que a subasta vaia circunscribirse só a Canarias, e a nosa reivindicación é que, por suposto, Galicia tamén estea nesa primeira poxa”.

Confía en que este mesmo ano Galicia entre en xogo nas subastas de proxectos. “Xa enviamos as alegacións correspondentes desde os distintos grupos de interese, agora deben valoralas desde o executivo, pero sen dúbida non deberiamos perder tempo, é momento de axilizar esta cuestión”.

Reflexiona acerca de que “partir desde un inicio con dúas ou tres rexións de alto potencial, como o son Canarias e Galicia, permitiría mobilizar varios polos industriais en paralelo, beneficiando un maior aprendizaxe, investimentos competitivos e unha adecuada ordenación do territorio”. Opina que outorgaría “tamén certidume á cadea de valor, que leva moitos anos esperando esta regulación para poder traducir proxectos en investimentos reais e viables”.

Unha das cuestións que se trasladou desde Galicia nas alegacións “é a necesidade de repercutir adecuadamente a implantación eólica mariña na redución de custos enerxéticos, valorar a capacidade industrial dos promotores que se presenten ás subastas, e ponderar con especial forza o compoñente industrial local”.

“Queremos que nas subastas haxa unha valoración da capacidade industrial real do promotor para executar eses parques e que se valore na xusta medida o compoñente local. Non queremos que se poña unha barreira absoluta a produtos que veñan de fóra, pero tampouco sería lóxico que non apostemos pola fabricación local, polo que nese sentido debemos dialogar co Goberno de España para que esta oportunidade histórica repercuta positivamente nos nosos fogares e na nosa industria a través dunha menor factura enerxética, ese é o noso principal obxectivo”, afirma.

Emprego en Galicia na eólica mariña

Actualmente, hai en Galicia 3.000 persoas que traballan directamente e 2.000 de forma indirecta na eólica ‘offshore’, segundo cálculos de Asime.

Estima que o desenvolvemento da eólica mariña pode xerar 5.000 novos empregos directos nos próximos 10 anos en Galicia e xerar un efecto tractor en 200 empresas.

“Hai máis de 60 empresas galegas que teñen gran parte da súa facturación anual dedicada á eólica mariña e outras 120 que traballan puntualmente para ela”, relata.

Apunta á oportunidade que supón para a industria galega, pois “hoxe en día en Europa só hai capacidade para prover ao 50% de todos os parques eólicos mariños que se planea desenvolver”. E remarca que tres dos cinco únicos parques eólicos flotantes implantados en Europa contan con “compoñentes e tecnoloxía galega”.

“Queremos seguir exportando, que é o que fixemos até agora; pero tamén cremos moi conveniente que, preto das nosas costas, alá onde sexa viable e compatible, se poidan implantar parques eólicos mariños para ser provedores tamén nas nosas propias fronteiras”, conclúe Mallón.

Máis de vinte proxectos 

Segundo a documentación que figura na web do Ministerio para a Transición Ecolóxica, hai un total de 24 proxectos de eólica mariña presentados en Galicia, que alcanzan máis de 12 gigavatios (GW). Ibedrola, Ferrovial, Repsol ou Elawan –filial da xaponesa Onix– son algunhas das compañías que optan a facerse un oco na costa galega coas súas infraestruturas.

O parque mariño flotante Nordés (de Plenitude, BlueFloat e Sener), de 1.200 megavatios, é o de maior capacidade entre os presentados na comunidade. Situado a 30 quilómetros da costa ártabra, busca cubrir o 13% da demanda eléctrica de Galicia. Non obstante, na información achegada ao Ministerio obsérvanse dúas fases: unha primeira, cunha potencia de 525 megavatios, con posibilidade de incrementar con outros 675 megavatios “condicionadas en todo caso pola dispoñibilidade de capacidade nos nodos de REE” e os prazos de tramitación.

Seguen os 1.000 megavatios do parque de eólica mariña Galwind (Cobra), en Estaca de Bares, entre as provincias da Coruña e Lugo.

Con todo, Repsol é a compañía que proxecta os parques máis ambiciosos, cun total de catro (parques Atlántico 1-4), que en conxunto suman uns 3.200 megavatios con decenas de aeroxeradores.

Os chamados Plans de Ordenación do Espazo Mariño (POEM) recollen cinco zonas de implantación (NOR 1-5) fronte á costa galega –catro delas fronte ás provincias da Coruña e Lugo e outra no Baixo Miño–.

Mentres, a Xunta, que creou un Observatorio da Eólica Mariña de Galicia, tamén urxe maior velocidade ao Goberno. A conselleira de Industria, María Jesús Lorenzana, chegou a cualificar de “desesperante o ritmo do Ministerio de Transición Ecolóxica co desenvolvemento da eólica mariña”, e esixe que a comunidade galega sexa “das primeiras” na súa posta en marcha.

Primeira subasta 

O Ministerio para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico pechou a consulta pública previa á orde pola que se aproben as bases do primeiro procedemento de concurrencia competitiva das instalacións eólicas mariñas, no que supón así o disparo de saída para levar a cabo a primeira subasta para esta tecnoloxía en España.

Así, prevese un procedemento de concurrencia competitiva no que deberán participar as instalacións renovables mariñas e que servirá para outorgar simultaneamente ás instalacións un réxime económico, a reserva da capacidade de acceso nun nodo concreto da rede de transporte de enerxía eléctrica e a prioridade no outorgamento da concesión de ocupación do dominio público marítimo-terrestre.

A Folla de Ruta da Eólica Mariña e as Enerxías do Mar, e a actualización do Plan Nacional Integrado de Enerxía e Clima (PNIEC) 2023-2030, establecen os obxectivos de acadar entre un e tres gigavatios (GW) de eólica mariña para 2030 no país.

Europa conta con 37 GW de eólica mariña instalada. En España, pola profundidade das súas costas, require tecnoloxía flotante, aínda menos madura que a fixa, pero con gran potencial para descarbonización e desenvolvemento industrial.

Enfronte, o sector da pesca galego e ecoloxistas mostraron o seu rexeitamento a estes plans ao denunciar o impacto que supoñerán.