Transición enerxética, clústers e cooperación, as palancas para mellorar a competitividade das empresas galegas

A transición enerxética, os clústeres e a cooperación empresarial son algunhas das palancas para que as empresas gañen escala funcional e se reforce o posicionamento competitivo de Galicia. Así se destaca en O Informe de Conxuntura Económica, Diagnóstico estratéxico de Galicia 2025 editado polo Club Financeiro de Santiago (CFS) co apoio da Xunta, que realiza unha radiografía socioeconómica de toda a comunidade tras unha década de análise centrado na provincia da Coruña.

O estudo correu a cargo dos investigadores da Facultade de Ciencias Económicas e Empresariais da Universidade de Santiago (USC) María Bastida, Miguel Ángel Vázquez Taín e Javier Turienzo Rivero. Na presentación, que tivo lugar este martes na sede do Club Financeiro, tamén participou a conselleira de Economía e Industria, María Jesús Lorenzana.

O presidente do Club Financeiro de Santiago, Roberto Pereira, presentou esta oitava edición do informe de conxuntura que este ano inclúe como novidade abordar a situación de Galicia, xa que ata agora se centraba na provincia da Coruña, ademais de adiantar a presentación ao primeiro trimestre. Agradeceu o “apoio incondicional” da Xunta para sacalo adiante.

Bastida foi a encargada de facer esta radiografía dos problemas de competitividade da empresa galega, que resume coa tese de que “o esforzo non sempre se traduce en vantaxes estruturais”. Apunta que a Galicia, a pesar das vantaxes coas que conta, “cóstalle un pouco converter todo isto en escala, produtividade e capturar máis valor”.

O estudo pivota o análise do estudo: empresa, mercados, territorio, institucións e ecosistema. Por unha banda, Bastida resaltou que “o problema é que demasiadas empresas seguen sen poder dar o salto de capacidade que converte o esforzo en vantaxe competitiva”, para o cal necesitan unha maior escala. Neste sentido subliñou a necesidade de repensar a inversión para que pase de capital físico a intanxibles que aumentan marxes, onde ve “básica” a dixitalización e cre necesario “superar a trampa da microescala”. Tamén lamentou que moitas compañías non son capaces de “absorber” o talento existente.

Respecto a mercados, advertiu que se está a exportar moito, pero se está “capturando pouco valor”. A catedrática apuntou aos “pescozos de botella” nos cales as empresas se centran en partes intermedias da cadea de menos valor (compoñentes, ensamblaxe e loxística), cando “o valor real” que se debe potenciar pasa por I+D, deseño, marca e cliente final.

En materia de territorio, o estudo sinala como infraestruturas e enerxía lastran a competitividade, pois a falta dun desenvolvemento de conexións ferroviarias e o corredor noroeste, unido á non conexión á rede eléctrica, “pode limitar moito”.

Sobre institucións, o informe aboga por unha administración “estable” que aporte “previsibilidade”. Respecto ao ecosistema, o informe destaca como necesario novos modelos que permitan a pequenas empresas “xogar nas grandes” compartindo capacidades sen necesidade de fusións ou adquisicións, senón cooperando mediante fórmulas como poidan ser consorcios ou clústeres para reducir custos fixos.

“O abismo funcional entre a pequena e a mediana empresa” pasa por temas como custos, recursos humanos e gobernanza. Tal e como apuntou Bastida, externalizar funcións críticas pode “reducir custos fixos”. Todo iso para deixar de “chocar unha e outra vez con ese teito competitivo”.

“Negacionismo industrial”

A conselleira de Economía e Industria subliñou a necesidade de desterrar o negacionismo industrial de Galicia “porque pode chegar a afugentar investimentos na nosa comunidade”. “Por moita seguridade e estabilidade que ofreza o Goberno galego, se cada proxecto que chega se recorre e se suspende, pode provocar que os empresarios marchen a outro territorio onde sexa máis doado investir e haxa menos conflictividade”, advertiu Lorenzana ao tempo que lanzou unha mensaxe de optimismo. “Con toda a prudencia que temos que ter no momento actual, de moitísima sensibilidade polas dificultades e as sorpresas que nos están a dar os mercados internacionais, Galicia é un bo lugar para investir”.

A conselleira sinalou que o Goberno galego “acertou” cando apostou por impulsar unha política industrial baseada na desburocratización e no abaratamento da enerxía. “Temos que ser cautos pero os últimos datos a nivel de exportacións consolídanos no quinto posto e o crecemento do emprego industrial nas últimas EPAs é francamente bo e moi por riba do Estado”.

Neste punto, lembrou os piares nos que se asenta a política industrial e económica da Xunta de Galicia: a eliminación da burocracia a través da posta en marcha da Oficina Económica do Igape, que conta cunha área de innovación empresarial “porque a transferencia de coñecemento é clave”; un plan de aceleración industrial que ten unha figura básica como son os proxectos industriais estratéxicos (PIEs), que na actualidade alcanzan a cifra de 15 entre os que xa están aprobados e os que están en tramitación.

Tamén se referiu á estratexia vinculada ao aproveitamento respectuoso dos recursos naturais a través da Lei de promoción dos beneficios sociais e económicos dos proxectos que utilizan os recursos naturais de Galicia, que busca conciliar o seu aproveitamento coa xeración de riqueza no territorio.

A titular de Economía do Goberno galego lamentou “que por unha banda esteamos a falar de descarbonización, onde Galicia xa está por riba dos obxectivos fixados no PNIEC para esta década, e sen embargo non esteamos a poñer a inversión suficiente na rede de transporte eléctrica para garantir a evacuación e o subministro da enerxía eléctrica”.