Lonia perde o pulso en Europa para blindar Carolina Herrera contra unha marca brasileira de calzado

A Oficina Europea de Propiedade Intelectual –EUIPO, polas súas siglas en inglés– desestimou a solicitude de Textil Lonia contra o rexistro da marca de calzado Capodarte, propiedade da empresa brasileira Paquetá Calçados Ltda. A empresa ourensá consideraba que o logo da firma incluía a “insignia rossete”, símbolo cuxa propiedade intelectual se atribuía e que se inclúe en varios dos produtos de Carolina Herrera.

Na súa solicitude, a compañía fundada polos irmáns do deseñador Adolfo Domínguez, Jesús, Josefina e Javier, alegaba, entre outros aspectos, ser titular dun dereito anterior en España sobre dito símbolo, creado en 2017. Neste sentido, entendía que a marca Capodarte “infrinxía os dereitos de autor sobre a obra artística segundo o dereito español e, polo tanto, debería anularse o seu rexistro”.

“A solicitante alega que é propietaria da obra artística  desde 2017, que utiliza e aplica aos produtos que comercializa baixo a denominación «insignia rosette» ou «CH Rosetta Insignia» da prestixiosa marca Carolina Herrera en todo o mundo e na UE”, recolle a resolución da EUIPO de finais de novembro do ano pasado.

Desde Lonia sinalaban que o símbolo foi creado “por unha deseñadora de prendas de vestir” da compañía, presentando como base documental fichas de produtos para mostrar o uso da insignia nos produtos da gama Carolina Herrera, xunto co nome da deseñadora, todas elas fechadas no ano 2017, ademais de “imaxes de medios sociais” de 2020 que evidenciarían a presenza do símbolo nos produtos Carolina Herrera.

Segundo explican na súa solicitude, en agosto de 1998 lanzou a súa primeira etiqueta de deseño, a de Purificación García. Posteriormente, no ano 2000, chegou a un acordo con Carolina Herrera Ltd para crear a marca Lifestyle CH Carolina Herrera e en 2014 alcanzaron un acordo no que Carolina Herrera se convertería en accionista.

Igualmente apuntaba que a insignia foi o resultado dun proceso creativo inspirado no logotipo e os deseños CH e inspirado na forma das rosas da marca e o seu logotipo; sinala que, “aínda que a inspiración, o concepto e idea comezaron en 2015, a obra artística foi finalmente desenvolvida e creada en 2017”.

Dereito de autor de Lonia

De acordo coa lexislación de propiedade intelectual española, a compañía ourensá entendía que “a obra creada considérase protexida polo dereito de autor tan pronto como exista”, polo que sería titular dun dereito de autor sobre ela.

“A demandante afirma que a insignia é unha obra de pintura/deseño e, polo tanto, debe considerarse unha obra artística protexida en virtude do artigo 10, apartado 1, letra e), da Lei española. De conformidade cos artigos 5, 51 (1) e (2) da Lei española, os dereitos de autor no presente caso pertencen á demandante. Isto explícase polo feito de que a empregada creou o traballo durante o seu emprego como deseñadora de roupa e produtos para a solicitante. Afirma que, segundo os artigos 5 e 51 da Lei española, os dereitos exclusivos de explotación da obra pertencen á demandante”, recolle a resolución.

A protección do seu dereito de autor non se circunscribiría só ao territorio español. Na súa argumentación, Lonia consideraba que, en virtude do establecido no Convenio de Berna –tratado internacional que establece normas mínimas para protexer os dereitos de autor a nivel mundial–, podería invocar os seus dereitos de autor en todos os Estados membros da UE.

 A decisión da EUIPO

A Oficina Europea de Propiedade Intelectual explica na súa resolución que Textil Lonia “non demostrou que é titular de dereitos de autor noutros territorios nin facilitou os detalles da lexislación nacional aplicable neses territorios”. “O feito de que o Convenio de Berna se aplique en todos os territorios non é suficiente, nin por si só, xa que a demandante debería demostrar de que modo cada Estado membro no que basea os seus dereitos de autor aplicaría efectivamente as disposicións nacionais en materia de dereitos de autor”, polo que “só se examinará a reivindicación do dereito de autor en relación con España”.

Sobre a cuestión de fondo, a EUIPO sostén que “os argumentos da solicitante son un tanto contradictorios” na medida en que alegou inicialmente que a insignia foi creada pola inspiración e elección dunha deseñadora en 2017, “pero despois afirma que a inspiración, concepto e idea orixinais da obra comezaron en 2015”.

“A División de Anulación sinala que un deseño bastante similar xa fora creado por CH Carolina Herrera en 2015, a pesar de que os contratos da traballadora demostran que foi contratada por primeira vez o 02/11/2016 como auxiliar creativo (auxiliar de creación) e non tecnicamente como deseñadora. Posteriormente outorgóuselle un contrato permanente o 01/11/2017 como deseñadora de prendas de vestir. Con todo, a propia demandante admite que a inspiración, concepto e idea orixinais da obra comezaron en 2015 antes de que se contratase á deseñadora”.

A Oficina argumenta que o deseño xa existía desde 2015 e foi creado por CH Carolina Herrera e, posteriormente, foi finalizado en 2017 facendo unha unión de catro destes Insignia bracelets. “Isto parece indicar que a creación do deseño foi en 2015 por alguén distinto da deseñadora, que nin sequera estivera empregada pola solicitante neste momento, e que pertencía a CH Carolina Herrera e non á solicitante, ou polo menos a solicitante non achegou proba algunha sobre a creación do deseño orixinal en 2015”.

Desde a EUIPO sosteñen que “non existen probas que consten nos autos sobre o proceso creativo efectivo que deu lugar á elaboración da insignia” e que tampouco queda claro “cando foi creada realmente ou por quen”.

“A mera afirmación de que a deseñadora concibiu a insignia e unha folla de descrición de produtos na que aparece un grafismo sobre produtos co seu nome na parte superior como Designer nun documento interno é insuficiente para acreditar que creou unha arte de debuxo ou pintura”.

A iso súmase que a oficina dá o visto bo ás probas presentadas pola propietaria de Capodarte que demostran “que tiña marcas e debuxos ou modelos anteriores que incorporaban o mesmo debuxo con data moi anterior á suposta creación da insignia en 2017 e moito antes da primeira idealización en 2015”. 

Con todo iso, a Oficina Europea de Propiedade Intelectual rexeita a solicitude de Textil Lonia ao considerar que “non pode examinar se o solicitante é titular dun dereito de autor anterior ou se o uso da marca impugnada podería prohibirse en virtude das leis nacionais invocadas”.