O Supremo deixa a Sacyr sen sobrecustos nunha obra de 70 millóns do AVE a Galicia

Manuel Manrique correu a mesma sorte que Florentino Pérez e encaixou unha derrota xudicial na reclamación de sobrecustos polas obras do AVE a Galicia. O Tribunal Supremo desestimou o recurso presentado por Sacyr, que tentaba levantar unha derrota previa na Audiencia Nacional pola construción da plataforma do tramo Campobecerros-Portocamba, do corredor norte-noroeste da liña Madrid-Galicia. A obra foi adxudicada por 71,4 millóns a unha UTE formada por Sacyr, outra filial do grupo, Cavosa, e Río Valle Constructora, unha empresa de Tudela que entrou en concurso de acredores en 2023.

No procedemento, Sacyr reclamou ata 6,6 millóns por diversos conceptos, que tiñan en común o encarecemento dos custos provocado pola demora nas obras. O contrato atravesou catro prórrogas e unha modificación do proxecto, o que conlevou 38,2 meses de atraso. A alianza liderada pola construtora que preside Manuel Manrique presentou reclamacións por sobrecustos ante Adif, a Audiencia Nacional e o Tribunal Supremo, pero perdeu todas as batallas.

A última no Alto Tribunal, que nunha sentenza do pasado 24 de xuño desestima o recurso de casación presentado pola UTE e deixa a Sacyr sen sobrecustos. Segue, por tanto, o mesmo camiño que ACS, que reclamou oito millóns na plataforma do tramo Prado-Porto en Ourense; e de Taboada y Ramos, que esixiu 2,6 millóns no túnel do Corno. Estas dúas compañías estaban aínda pendentes do Supremo tras a desestimación na Audiencia Nacional.

Os danos probados

Os argumentos da Sala do Contencioso da Audiencia Nacional que avala o Supremo son basicamente dous e explícanse en base a dous atrasos nas obras do tramo ourensán. O primeiro atraso produciríase no inicio das obras, con algo máis de tres meses de demora. E o segundo, nos 38,2 meses que se prolongaron as actuacións, coas sucesivas prórrogas. Isto tería provocado un incremento dos custos xerais que Adif cifrou inicialmente nun 3,5% e, posteriormente, nunha horquilla entre o 1,5% e o 3% do valor das obras.

Pois ben, os maxistrados conclúen que os atrasos durante a construción non son imputables a Adif, polo que non cabe indemnización; mentres que respecto á demora no inicio das obras conclúe que non está acreditado o dano sufrido pola UTE. E este é o problema principal que detecta o Supremo. No seu auto sinala que “debe acreditarse a existencia efectiva de tal dano, pois nesta materia non cabe o automatismo nin as presuncións absolutas”; e, ademais, “debe xustificarse a imposibilidade práctica dun cálculo directo de dito dano”.

Sacyr non o consegue. “Así o demostra que, na instancia, a recurrente cifrou a súa pretensión indemnizatoria nun 3,5 % do orzamento da obra; cantidade que era única para os danos dimanantes dos dous atrasos e, por tanto, incluía tamén os danos provenientes da prolongación do prazo de execución da obra en 38,2 meses. Isto significa que os danos especificamente consistentes no incremento dos gastos xerais como consecuencia do atraso de 3,2 meses no inicio da execución da obra non foron debidamente probados, senón que foron subsumidos nunha cantidade xenérica e indiferenciada”, di a sentenza desestimatoria do recurso da compañía.

Case 700 millóns en reclamacións

Adif loita habitualmente con reclamacións dos contratistas por atrasos ou polas modificacións nos propios proxectos das obras, con numerosos litixios impulsados polas construtoras. Na entrada do AVE en Galicia, de gran complexidade orográfica, foron habituais. A peche de 2025, Adif Alta Velocidade tiña dotadas provisións por valor de 662,8 millóns para responder a estas demandas, un importe lixeiramente superior ao de 2024, cando se situaba nos 655 millóns.

O xestor da rede de alta velocidade tamén reservaba outros 4 millóns para os litixios promovidos por propietarios tras a expropiación das parcelas polas que discorre a infraestrutura ferroviaria.