A gran empresa tira do Atlas, pero a sustentabilidade segue sen calar en todo o tecido galego.

O Atlas Galego da Empresa Comprometida 2025 consolídase, na súa sexta edición, como unha das radiografías máis completas do comportamento empresarial en materia de sustentabilidade en Galicia. Non é un informe máis: as 80 compañías analizadas representan un volume de negocio equivalente ao 68,5% do PIB galego, o que o converte nun termómetro especialmente fiable para entender cara onde se dirixe o tecido produtivo.

Porén, como ocorre con toda fotografía agregada, o valor do Atlas non está só no que amosa, senón en como se interpreta. E é precisamente aí onde xorde unha lectura crítica—e tamén máis incómoda— dos seus resultados.

Á primeira vista, o informe invita ao optimismo. A mostra crece con forza, aumentando de 72 a 80 empresas, un incremento do 23,7%. Pero ese crecemento é, en gran medida, aparente. A facturación agregada apenas se incrementa, pasando de 52.138 millóns a 56.037 millóns, o que revela que as novas incorporacións teñen un peso económico moi reducido.

O propio Atlas recoñéceo con claridade, a maioría das empresas adicionais facturan menos de 100 millóns e apenas representan unha fracción mínima do volume total.

Este punto é clave porque condiciona toda a lectura dos indicadores. Ao promediar por número de empresas —e non por peso económico—, a entrada de compañías pequenas suaviza os resultados e mesmo pode ocultar melloras reais nas grandes corporacións. Non é un matiz técnico, é a clave interpretativa do informe. O Atlas revela unha fotografía máis real do tecido empresarial galego, conformado maioritariamente por pequenas empresas.

En Bo Goberno, a puntuación descende lixeiramente (de 6,1 a 6,0). Obsérvase unha mellora en gobernanza e ética, impulsada polas grandes empresas, pero a transparencia retrocede (de 5,1 a 4,9) e cae a adhesión ao Pacto Mundial da ONU. Non hai aquí un rexeitamento á sustentabilidade, senón unha limitación operativa: as pequenas empresas, que gañan peso na mostra, non contan cos recursos necesarios para reportar, formalizar ou estruturar estes compromisos.

En relación a Medio Ambiente, prodúcese a maior mellora (de 5,0 a 5,2), cun avance destacado na pegada de carbono (de 2,9 a 3,8), claramente vinculado á presión regulatoria europea. Porén, retroceden variables como enerxías renovables, economía circular ou certificacións ambientais. De novo, o patrón repítese, as grandes avanzan porque poden —e porque deben—, mentres que moitas pemes non poden asumir os custos de certificación ou investimento necesarios.

Así mesmo en Entorno, a puntuación cae lixeiramente (de 6,1 a 6,0). Melloran aspectos como o investimento en I+D+i ou a presenza do galego, pero amplíase a distancia entre provedores e clientes, reflectindo unha menor dependencia de provedores locais. Nun contexto de incerteza, as empresas —especialmente as grandes— diversifican mercados e cadeas de subministración, mesmo a costa do impacto local ou ambiental.

Finalmente, en Persoas, rexístrase unha mellora (de 5,1 a 5,3), impulsada pola formación, que pasa de 24,3 a 38 horas por empregado. A dixitalización e a adopción de novas tecnoloxías explican este avance. Porén, a pesar da presión social e normativa, a igualdade retrocede e a integración de persoas con discapacidade segue sendo un dos grandes puntos débiles. O porcentaxe de empresas sen ningún traballador con discapacidade pasa do 22% ao 28%. Este dato reflicte unha fenda clara: as grandes empresas, impulsadas pola regulación e por unha evolución dos seus modelos de gobernanza e recursos humanos, comezan a incorporar perfís máis diversos; pero ese cambio non está permeando nas pequenas, onde as limitacións operativas e de estrutura seguen pesando máis que os obxectivos sociais.

Este punto abre unha reflexión máis profunda que transcende o estritamente empresarial. A transformación dos modelos laborais —máis esixentes, máis competitivos e máis intensivos en cualificación— está redefinindo tamén as traxectorias persoais. O avance da muller cara a posicións de liderado é incuestionable, pero plantea interrogantes incómodos sobre os seus custos reais: conciliación, maternidade ou renuncias implícitas que non sempre aparecen nos indicadores. Son cuestións que o Atlas non mide, pero que forman parte do contexto no que as empresas toman decisións.

En conclusión, o Atlas sinala unha realidade difícil de esquivar, a sustentabilidade en Galicia avanza, pero non o fai de forma homoxénea. Son as grandes empresas as que tiran do cambio —invisten, miden, reportan e certifican— mentres que o groso do tecido empresarial, formado por pemes, avanza con moita máis cautela. E non por falta de vontade, senón por unha restrición moito máis determinante: a económica.

Aquí a Triple Bottom Line deixa de ser un marco teórico para converterse nun criterio de decisión. A sustentabilidade adóptase cando é rendible: cando reduce custos, cando mellora a captación de talento ou cando minimiza riscos regulatorios. Pero fóra deses casos, atopa un límite claro. Se o cliente final segue a priorizar o prezo, a empresa —especialmente a pequena— non pode asumir custos que non pode repercutir.

Por iso, o verdadeiro reto non está só en esixir máis ás empresas, senón en aliñar todo o sistema. Regulación, mercado e consumidor deben avanzar na mesma dirección. Doutra maneira, a sustentabilidade corre o risco de consolidarse como unha vantaxe competitiva das grandes corporacións —capaces de absorber custos e adaptarse—, pero non como un estándar real do conxunto do tecido empresarial.