Baixemos andando

¡Ei Tecnófilos! Que está a pasar por aí? O outro día tiven unha conversa cun xefe de Policía Local que me deixou pensando durante horas. Non porque dixese nada extraordinario, senón porque dixo exactamente o que moitos pensamos e poucos se atreven a poñer negro sobre branco.

Comezamos falando de seguridade, de turismo, de como a imaxe dun municipio constrúese tamén desde a rúa. Un coche patrulla con vinte anos e as pegatinas caéndose non é un problema estético, é un problema de marca. Un empresario ruso que veraneaba por alí díxolle algo que resume perfectamente a cuestión: en Alicante a súa filla non podería xogar soa na terraza mentres os adultos toman unha copa. Aquí si. Iso non é casualidade. É traballo.

E nese momento apareceu un concepto que me pareceu brillante na súa sinxeleza: prevención por disuasión. Non é o mesmo que prevención a secas. Podes facer prevención de moitas formas, incluso ineficaces. Pero cando prevés para disuadir, cando o delincuente potencial xa sabe que hai presenza, que hai control, que o territorio está marcado, os números cambian só. Contoume como baixaron os roubos en supermercados practicamente a cero en seis meses. Sen grandes operativos. Sen tecnoloxía punta. Con presenza, estratexia e criterio.

Pero a conversa puxéronse máis interesante cando chegamos aos rapaces novos. Seis axentes recén saídos da academia. Chegan co chaleco posto, o regulamento memorizado e cero táboas. Describiuno cunha claridade que doe: “Non dominan a base, que é a sociabilidade e a asertividade”. Un problema no parque, dúas palabras no ton adecuado e resólvese en cinco minutos. Ou podes escalar, complicarte a vida, escribir o atestado correspondente e chamar a reforzos. A diferenza non a pon o protocolo. A pon a experiencia. E esa non se descarga.

E aquí é onde a conversa tocou algo que vai moito máis alá da Policía Local. Hoxe temos unha xeración de mozos que medraron hiperprotexidos, cos pais facendo os deberes, resolvendo os conflitos, negociando cos profesores, mercando o alcohol para o botellón “porque así saben o que beben” e presentándose en universidades a reclamar exames de fillos maiores de idade. E despois eses mozos chegan ao mundo laboral, ao mundo real, con teoría a raudais e unha fragilidade que non encaixa co que lles espera.

Non é un problema desta xeración. É un problema da xeración que os criou. Entón contoume unha historia. Unha que o seu pai, tamén policía, lle contara a el. E que curiosamente leva décadas circulando porque aparece en Colors, a película de 1988 protagonizada por Robert Duvall: o touro vello e o touro novo están na cima dunha chaira mirando o gando. O novo di: “Baixemos correndo e follámonos a un par de vacas.” O vello respóndelle: “Non, fillo. Baixemos andando e follámonos a todas.”

Unha frase de película. Pero desas que conteñen máis sabedoría práctica que moitos manuais de xestión.

Iso é exactamente o que se perde cando non hai experiencia, cando non hai táboas, cando todo é urxente porque ninguén ensinou a distinguir o urxente do importante. Os axentes con trinta anos de oficio resolven en dous minutos o que a un recén chegado lle custa vinte e un parte. Non porque sexan máis listos. Porque teñen o músculo de ter fallado, aprendido e axustado mil veces.

O dato mata a relato. E o dato aquí é sinxelo: a experiencia non é un adorno. É a ferramenta máis potente que existe en calquera organización. E levamos anos devaluándoa.

A tecnoloxía axuda, e moito. Drones, apps de transcrición, sistemas de coordinación en tempo real para simulacros europeos de xestión de emerxencias. Todo iso suma. Pero ningunha ferramenta substitúe o criterio. E o criterio constrúese con anos, con erros, con sentido común cultivado sobre o terreo. Con saber que as nove menos cuarto da mañá nun aparcadoiro baleiro non é o mesmo escenario que as tres da tarde en plena actividade comercial. Con saber cando o regulamento manda e cando manda o contexto.

Os problemas máis importantes das organizacións, sexan policiais, empresariais ou educativas, raramente son técnicos. Son culturais. Son de actitude. Son de saber parar, actuar, ler a situación e tomar a decisión correcta con información incompleta e tempo limitado. Iso non se ensina en ningunha academia. Pero pódese cultivar. Ou pódese destruír.

E levamos anos destruíndoo.

¡Se me tecnoloxizan!