A economía xa se organiza arredor da sustentabilidade

Durante anos, a sustentabilidade corporativa foi tratada como un xesto. Un capítulo amable nos informes anuais, unha sinal de modernidade, unha forma de aliñarse coas expectativas sociais sen alterar demasiado a arquitectura do negocio. Esa fase rematou. O Barómetro de Avances Empresariais 2026, desenvolvido polo World Business Council for Sustainable Development (WBCSD), é dicir, o Consello Empresarial Mundial para o Desenvolvemento Sostible, en colaboración coa Marrakech Partnership, a Breakthrough Agenda e os Climate High-Level Champions, e co apoio analítico de Bain & Company, revela un cambio profundo: a sustentabilidade xa non é un complemento, senón o eixo sobre o que se reorganiza a economía real. Non é unha moda nin unha narrativa; é unha transformación estrutural que está redefinindo a competitividade global.

Segundo Peter Bakker, presidente e CEO de WBCSD, este barómetro “mostra que a era da sustentabilidade impulsada principalmente pola ambición está a chegar ao seu fin. O que está a xurdir é unha nova fase máis duradeira, na que a sustentabilidade cada vez máis se está a consolidar como fonte de resiliencia e competitividade”.

O informe, elaborado coa participación de máis de 500 compañías de todo o mundo (50 países), mostra que as empresas deixaron de preguntarse se a transición é necesaria. A pregunta agora é como acelerala nun entorno marcado por riscos crecientes, tensións xeopolíticas e unha volatilidade regulatoria que ameaza con encarecer cada decisión estratéxica. A paradoxa é evidente: canto máis incerto se volve o contexto, máis decididas están as empresas a avanzar. A transición xa non é unha aspiración; é unha defensa económica.

Máis do 90% dos líderes empresariais consideran que a sustentabilidade será unha fonte directa de vantaxe competitiva nos próximos anos. Isto non responde a unha convicción moral, senón a unha lectura pragmática do mercado. A electrificación, a enerxía limpa, a circularidade e a agricultura rexenerativa están a consolidarse como mecanismos de eficiencia, redución de custos e resiliencia operativa. A sustentabilidade, na súa versión madura, é unha estratexia de xestión do risco.

Pero o barómetro introduce un matiz inquietante: a transición avanza, si, pero faino nun terreo cada vez máis inestable. A maioría dos líderes empresariais considera hoxe máis probable unha transición desordenada que hai un ano. E unha transición desordenada non é un concepto abstracto. Significa interrupcións nas cadeas de subministración, cambios abruptos en políticas públicas, volatilidade enerxética e presión inflacionaria sobre os consumidores. O máis preocupante é que só unha minoría de empresas se sente preparada para xestionar ese escenario. A fenda entre risco percibido e capacidade real de resposta é un dos puntos máis delicados do diagnóstico.

España aparece no informe como un caso paradigmático desta tensión. Por unha banda, é unha das economías onde a transición enerxética avanza con maior velocidade: despregamento renovable acelerado, liderado en fotovoltaica, electrificación crecente e un tecido empresarial que xa interpreta a sustentabilidade como unha condición de competitividade. Por outra banda, é tamén un dos países onde a volatilidade regulatoria percíbese como un risco directo para o investimento. As empresas españolas reclaman marcos estables, claridade nos incentivos e menos bandazos lexislativos que comprometan decisións a 30 ou 40 anos. A transición avanza, pero faino sobre un terreo que aínda non está consolidado.

O informe tamén sitúa España entre as economías máis expostas ao risco climático. Sectores como a agricultura, o turismo, a construción e a enerxía operan nun contexto de estrés hídrico, degradación de chans e eventos extremos cada vez máis frecuentes. A agricultura rexenerativa, neste sentido, deixa de ser unha opción “verde” para converterse nunha necesidade produtiva. Non é unha mellora ambiental: é unha estratexia de supervivencia para un país que depende da súa capacidade de producir en condicións cada vez máis adversas.

No ámbito industrial, España destaca na circularidade. A recuperación de materiais críticos ─especialmente en automoción e baterías─ está a consolidarse como un vector estratéxico. Non é casual: a circularidade converteuse nunha forma de reducir dependencia externa e reforzar soberanía económica. Nun mundo onde as cadeas de subministración se tensionan e os materiais estratéxicos convértense en armas xeopolíticas, a capacidade de recuperar, reciclar e reintroducir recursos é unha vantaxe competitiva real.

Todo isto sitúa a España nun punto singular: é un país que avanza rápido, que ten capacidades industriais e enerxéticas relevantes, pero que opera nun entorno regulatorio fráxil e nun territorio climáticamente vulnerable. A transición é un feito, pero o camiño non está despexado.

Por tanto, este barómetro de 2026 non é un informe máis. É unha radiografía da economía global nun momento de inflexión. As empresas entenderon que a transición non é un custo, senón un investimento. Non é un sacrificio, senón unha arquitectura estratéxica. Non é unha obriga regulatoria, senón unha condición de supervivencia. A pregunta xa non é canto custará a transición. A pregunta é canto custará non facela. E, sobre todo, canto custará facela mal.

A sustentabilidade deixou de ser un capítulo na axenda corporativa. É o índice completo da economía que vén. E España —como Galicia, como calquera rexión que aspire a competir na próxima década— terá que decidir se quere formar parte desa transición ou limitarse a observala desde a beira. Porque a economía real xa tomou unha decisión: avanzar cara á sustentabilidade, mesmo cando o terreo xeopolítico treme.