O beirarrúa sen saída de Altri: a falta de conexión eléctrica pon en perigo a autorización ambiental en Palas de Rei

Altri atopouse cun beco sen saída no seu camiño cara a Palas de Rei. A pasteleira portuguesa impulsou unha fábrica de pasta soluble e fibra téxtil cunha inversión prevista de 1.000 millóns, pero carece de conexión eléctrica que poida alimentala. A subestación que require a factoría foi denegada polo Ministerio para a Transición Ecolóxica, que a excluíu da nova planificación da rede de transporte ata 2030. Sen ese enchufe, a Xunta iniciou o procedemento para arquivar o proxecto, que foi declarado estratéxico hai máis de tres anos e que se converteu na maior aposta do Goberno galego aos fondos europeos en canto a volume de investimento.

Foi a conselleira de Economía, nunha visita a Maderas Besteiro en Lugo, quen trasladou a decisión: “Cando se concedeu a declaración de impacto ambiental, eu chamaba a atención sobre que a parte industrial estaba incompleta sen esa conexión e que, polo tanto, estaba en mans da empresa e do Goberno central, en concreto do Ministerio de Transición Ecolóxica, dar enchufe á compañía. Evidentemente o arquivo e a caducidade vai vinculada á falta de conexión. Se non existe a conexión concreta, coa subestación que precisa a solución técnica que deu (Altri), o proxecto queda arquivado”, explicou María Jesús Lorenzana, apuntando que a compañía ten tres meses para presentar alegacións.

As palabras da conselleira soaron a epitafio. Ana Pontón (BNG) celebrouno como “un gran triunfo da cidadanía” e “unha derrota ao Goberno do PP que defendía o espolio dos nosos recursos e a contaminación do noso territorio”. José Ramón Gómez Besteiro (PSdeG) enaltecera o papel do Executivo central para frear o proxecto e cualificou o “carpetazo” como unha “vitoria para Galicia” e un “fracaso da política industrial de Rueda”. A plataforma Ulloa Viva, que aglutinou o descontento social dos detractores da planta, acolleu o anuncio con “ledicia”, aínda que sen dar por enterrada a iniciativa.

Tampouco o fai a propia Altri, que nun comunicado trasladou que continúa buscando solucións para dotar o complexo de conexión eléctrica e poder viabilizar o proxecto, aínda que agora mesmo, nin sequera na Xunta, acadan ver como.

Os permisos ambientais, no aire

Descartado que a compañía poida conseguir en tres meses a subestación que lle negou o Goberno, por máis que presentase alegacións, Altri sinala que “se atopa estudando diferentes opcións técnicas para a conexión á rede eléctrica, independentemente da planificación futura de Red Eléctrica Española”. Soares de Pina apuntara esta mesma idea tras a presentación dos resultados do terceiro trimestre, como xa avanzou este medio. Con todo, calquera proposta alternativa non impedirá a caducidade do expediente na medida que implique unha solución técnica distinta áquela coa que foi tramitado. Sería necesaria, polo tanto, unha nova avaliación. Empezar de novo para unha iniciativa que presentou por primeira vez Alberto Núñez Feijóo, entón presidente da Xunta, ataviado con lentes e máscara.

Do mesmo xeito, os cambios no punto de acceso á rede ou na liña de evacuación colidirían cos que foron analizados na declaración de impacto ambiental favorable que recibiu a pasteleira por parte da Consellería de Medio Ambiente hai agora un ano, pois terían impactos distintos. O proxecto, de feito, continúa en tramitación no departamento que dirixe Ángeles Vázquez, xa que Altri está pendente de obter a Autorización Ambiental Integrada (AAI). A compañía asegura que esta “non depende da conexión eléctrica”.

Consultada por este medio, a Consellería non puido responder inmediatamente sobre a situación destes permisos ambientais, pero Ángeles Vázquez dixo hai un mes algo distinto ao que sostén a compañía e moi similar ao que manifestou este venres a conselleira de Economía: “É difícil, por non dicir imposible, dar unha autorización ambiental integrada ao faltar algo clave, que viña desenvolvido no proxecto en si, como é a luz”.

As contas pendentes de Altri

A perda de confianza da Xunta na viabilidade do proxecto deixa a Altri sen un dos principais activos que exhibía ante os investidores para reforzar a confianza na planta lucense, a súa inversión estrela para impulsar a transición da compañía desde o negocio da celulosa tradicional ao da industria téxtil. A falta dos 250 millóns en axudas que pretendía conseguir o grupo portugués para cadrar a estrutura de financiamento do complexo, Soares de Pina argumentaba que superou a avaliación ambiental da Xunta, que o proxecto tiña a consideración de estratéxico para o Goberno galego, e que a UE lle concedera o selo STEP, “que leva aparellada a consideración de proxecto estratéxico para Europa”.

Nos máis de catro anos que transcorreron desde o anuncio de Feijóo dunha planta de fibra téxtil en Galicia, Altri non confirmou que executaría a inversión ao non conseguir os fitos que se marcara: faltan as axudas, a autorización ambiental integrada e, claro, a conexión eléctrica. Con todo, a compañía destinou xa importantes recursos a madurar o proxecto. A promotora da planta, Greenfiber, recibiu diversas inxeccións de capital por valor de 17,7 millóns procedentes da caixa de Altri. Outros 6 millóns os puxo Smarttia, a sociedade coa que Manuel García controla a maioría accionarial de Greenalia.

O grupo portugués impulsou a planta de Palas de Rei tras asinar un memorando en 2021 con Impulsa Galicia, a sociedade público-privada que creou a Xunta para a xestión dos proxectos tractores e que acaba de ser liquidada. O contido daquel acordo, que non é público, é motivo de discordia entre o Goberno galego e a oposición, que mesmo acudiu aos tribunais para esixir que se desvele.