A do polbo

“Vas caerlle a do polbo” é unha daquelas expresións que son difíciles de explicar, pero que, pola súa pura evidencia, resultan gráficas ata morrer. Como base, ademais de machacar, majar, golpear ou masear o polbo para abrandalo e facelo así máis comestible, é necesario, polo menos en Galicia, “asustalo”, introducirlo e sacalo con rapidez en auga quente, ata tres veces en líquido a cen graos. ¡Así calquera! Mediante golpes e abrasamentos, imposible non volverse maleable. Para tranquilidade dalgúns, isto faise, claro, co polbo xa morto.

Cultivar o polbo

A nosa Nova Pescanova inventara un modo de facer cultivable o polbo en catividade, coma se fose outro vulgar bicho comestible e, xa cociñado, suculento se tratase. Vaia, tiña que ser precisamente o polbo, “o noso polbo”, considerado un dos seres máis intelixentes do planeta. Incluso estímase que, ademais de oito patas, teña ata nove cerebros, polo menos un central e outros por pata. ¡Así calquera! Brando como é, maleable e adaptado a todo tipo de ambientes, pode plegarse a calquera experimento e dar o pego; de aplicarlle a máquina da verdade, sería capaz de confundirla. Os experimentos realizados desde hai xa tempo, non fan máis que poñer de manifesto a asombrosa intelixencia que demostran os octópodos. Como unha traizón manifesta, a denominación científica do polbo é octopus vulgaris. ¡Pero imos ver, é vulgaris ou inteligentaris! En que quedamos…

Baixo a consideración sobre a alta capacidade intelectual e a súa posible dotación de conciencia máis que demostradas, espoleado por un famoso emotivo e romantizado documental titulado “O que o polbo me ensinou”, hai unha serie de dilemas éticos, propios dos debates filosóficos máis enconados, que impiden o cultivo do polbo como prisioneiro encarcerado para o seu consumo. Tanto é así, que existe unha oposición tan recalcitrante ao cultivo maquinal do avispado animal que o seu desenvolvemento nas Canarias foi paralizado e abandonado o proxecto pola aberta oposición de grupos activistas e científicos acreditados. Unha inversión de 400 millóns de euros para facer posible a proliferación de seres intelixentes no planeta que poderían resultar un revulsivo ao cambio climático, total para nada; inconcibible.

A presión do entorno sobre as empresas pode chegar a ser asfixiante, sen dúbida algunha. Tanto como para abortar un proxecto con visos de resultar un auténtico revulsivo para a pesca en catividade e o desenvolvemento das piscifactorías, cos consecuentes respecto e coidado medioambientais polo mar que suporía. E iso debido ás evidencias científicas das peculiaridades intelectuais do polbo. Acabaremos convertendo ao cefalópodo en animal de compañía, tal e como presaxiou no seu momento aquel anuncio do xogo de mesa Scattergories: “Vale. Aceptamos polbo como animal de compañía”.

Unha das facetas pouco estudada sobre a responsabilidade social empresarial, a hoxe chamada Sostibilidade e os seus criterios ASG, supón o custo que implica a presión social contra as empresas. Quizais porque a ninguén lle interese financiar este tipo de estudos. A intromisión social, considerada sempre lexítima, debería ter tamén límites, como se esixe, como contrapartida ás empresas no seu actuar. A democracia participativa ou a acusación popular deberá ter tamén os seus lindes, dado que a divisa, “o pobo sempre ten razón” ou a súa derivada sobre a consideración acerca do colectivo de votantes, sempre tamén coa súa incuestionable verdade por diante, non son necesariamente razóns lexítimas. Populismo en estado puro, contento de receptores que os estima como ungidos pola graza divina e, polo tanto, suxeitos de infalibilidade papal, dogma de corte carismático que converte ao seu receptor en incontestable. Gaxes da invulnerabilidade derivada de considerarse indiscutible.

Esta certa indefensión pode crear, de feito, faino, un certo medo corporativo a concebir e poñer en marcha proxectos, polo menos, sen contar co beneplácito externo.

A resposta téñea o elfo Dobby

A fronteira das esixencias sobre o actuar empresarial, coma se dunha cidade norteafricana española se tratase, está xa máis que sobrepasada cun último episodio de senrazón razoable por supostamente lexítima: a presión exercida por un destacado grupo de obsesionados con Harry Potter, ese personaxe literario creado por J. K. Rowling, conseguiu desviar un cable eléctrico submarino para non mancillar a irreal por literaria tumba do escurridizo elfo Dobby. E así, un proxecto practicamente obrigado para o ben común, dado que permitiría levar electricidade de Gran Bretaña a Irlanda para dotar de luz a 380.000 fogares, valorado en 503 millóns de euros, houbo que alterar para evitar o lugar imaxinado e ficcionado pola famosa escritora onde repousarían, imaxinaria e ficcionadamente, os restos do mitolóxico, aínda que moi doméstico personaxe potteriano. Xa no seu momento, a Fundación Nacional para os Lugares de Interese Histórico e de Beleza Natural, organización conservacionista estatal que permitiu o monumento conmemorativo, alertara da degradación medioambiental que supoñían os restos votivos que os fans deixaban na ficticia sepultura do alleo, en todo, aínda que agora feliz Dobby. Pero iso é aceptable por sensiblero.

Se a algún narrador se lle ocorre escribir un conmovedor relato sobre polbos, previamente ideado para convertelo en serie para Disney Channel ao modo Bob Esponja, que non o enterre na costa galega. A ver se así evitamos o remate xa final do marisqueo.