O taxi, a tecnoloxía e o autoengano regulador

¡Ei Tecnófilos! Vamos tentar aprender algo. O debate sobre o taxi e as VTC non vai de coches, nin de matrículas, nin sequera de plataformas. Vai de algo moito máis profundo e, para algúns, moito máis incómodo: a resistencia ao cambio cando o cambio deixa ao descuberto a falta de competitividade. Todo o demais —manifestacións, recursos administrativos, relatos victimistas e chamadas ao intervencionismo— é ruído.

Vivimos nunha época na que a tecnoloxía non pide permiso. Chega, demostra que funciona e obriga a escoller: adaptarse ou desaparecer. E non, non é cruel; é exactamente o mesmo mecanismo que fixo avanzar á humanidade desde que deixou as covas. Pretender que un sector económico quede á marxe desta dinámica por decreto é, ademais de inútil, profundamente inxusto para o consumidor.

Durante décadas, o taxi operou baixo un sistema de licenzas ríxidas, prezos opacos e unha organización pensada máis para o provedor que para o usuario. Funcionou. Claro que funcionou. Pero tamén funcionaron as máquinas de escribir, os videoclubs e as centrais telefónicas manuais. O feito de que algo funcionase no pasado non o converte en intocable no presente.

A irrupción das VTC non inventa o transporte urbano. Introduce eficiencia, datos, predición, transparencia e escalabilidade. E iso, nun mercado real, é dinamita pura. O usuario xa non acepta esperar sen saber canto pagará. Non acepta traxectos ineficientes. Non acepta que o seu tempo valga menos que a comodidade dun modelo obsoleto. E aquí está a clave: o usuario manda, non o regulador nin o colectivo mellor organizado para presionar.

O erro conceptual —e moral— foi converter a licenza de taxi nun activo especulativo protexido polo BOE, en lugar de entendela como o que debería ter sido sempre: unha habilitación condicionada a prestar o mellor servizo posible en cada momento histórico. Cando unha licenza percíbese como unha herdanza vitalicia en lugar de como unha responsabilidade competitiva, o sistema xa está roto.

Algunhas argumentan que a solución pasa por prohibir, limitar ou asfixiar ás VTC. É o reflexo clásico do pensamento intervencionista nostálxico: se o mercado non me favorece, que o corrixa a Administración. Pero a función do regulador non é garantir rendas, senón garantir regras do xogo limpas, seguridade xurídica e protección do usuario. Todo o demais é enxeñería social ao servizo de intereses particulares.

O exemplo de Madrid é revelador e, para moitos, incómodo. Alí onde se permitiu competir, o taxi que se adaptou sobreviviu e mellorou. Integración en plataformas, optimización de flotas, mellora do servizo e, si, maior eficiencia económica. Non foi unha derrota: foi unha lección. A tecnoloxía non veu destruír o taxi; veu destruír ao mal taxi.

Desde as nosas conviccións dicímolo sen rodeos:

A meritocracia non é negociable.

O consumidor é soberano.

A tecnoloxía é unha inversión, non unha ameaza.

A lealdade ao usuario está por riba da lealdade corporativa.

E engadimos algo máis: cando un sector necesita que o Estado impida a outros competir para poder sobrevivir, o problema non é a competencia, é o sector. Sen boísmo gratuíto. Sen relatos emocionais prefabricados. Sen consignas “woke” disfrazadas de xustiza social.

A solución nunca foi nin será conxelar o progreso. A solución é medir, adaptarse, optimizar e competir. Porque o que non se mide non se controla, e o que non se controla non se pode optimizar. E porque a tecnoloxía, ben usada, non deixa a ninguén só… salvo a quen decide quedarse atrás voluntariamente.

O taxi non está nunha encrucillada entre tradición e modernidade. Está ante unha decisión moito máis simple e moito máis dura: ser empresa no século XXI ou vivir permanentemente do privilexio regulado. O mercado, como sempre, xa escolleu.

¡Se me tecnoloxizan!