Monbus, favorito para facerse con 80 millóns en contratos do bus escolar tras ser sancionado por Competencia

A Xunta puxo en marcha o ano pasado o concurso para adxudicar 1.500 rutas do transporte escolar por dous anos, unha licitación orzamentada en 95,2 millóns, aínda que valorada en 257 millóns, debido á posibilidade de prorrogar os contratos durante tres anos máis, como sucedeu co concurso de 2021. O proceso de contratación, que eleva un 12% os fondos respecto ao de hai cinco anos, é complexo. O obxectivo de adxudicar 71 lotes para dotarse de uns 1.250 vehículos que poidan dar servizo a máis de 42.000 alumnos conleva poñer un elevado número de empresas sobre o terreo de xogo, e asumir que haberá impugnacións, exclusións, peticións de información adicional ou erros de forma nas ofertas. Non foi ata a semana pasada, cando a mesa de contratación da Consellería de Presidencia fixo públicas as valoracións e identificou os licitadores que presentaron a mellor relación calidade-prezo nas súas propostas.

O maior grupo galego de transporte de viaxeiros por estrada, como cabería esperar, acapara boa parte delas. As UTEs de Monbus, todas formadas por varias empresas da compañía de Raúl López, lograron a mellor puntuación en 22 dos lotes en xogo, co que o rei dos autocares posiciónase para converterse nunha das grandes adxudicatarias das liñas de bus escolar, como xa sucedeu en 2021. Os contratos asociados a estas rutas están valorados en 82,14 millóns, contando a posible prórroga, e representan un terzo da licitación, tanto en orzamento como en número de lotes.

Agardando a que se produzan as adxudicacións definitivas, Monbus perfílase como gran adxudicatario da Xunta apenas uns meses despois da sanción que impuxo a Comisión Galega da Competencia a 14 empresas do grupo por reparto de mercado con Alsa no concurso das liñas regulares de viaxeiros por estrada e que ascendeu, entre as dúas compañías, a 1,6 millóns.

Límite ás adxudicacións por compañía

Aparentemente, o grupo de Raúl López non poderá operar todas as liñas nas que figura actualmente como a mellor oferta. A Xunta estableceu un límite de 10 adxudicacións a cada compañía, de xeito que as empresas dun mesmo grupo só poderían gañar, como máximo e de maneira conxunta, unha decena de lotes. Segundo consta no prego de cláusulas administrativas, e explican tamén na Consellería de Presidencia, as filiais computan para o conxunto do grupo. Por exemplo, unha adxudicación a Castromil, outra a Empresa Monforte e outra a Rías Altas, contaría como tres para Monbus, co que só podería ter sete máis con esas ou outras filiais.

No caso das UTEs, os grupos que controlen, directamente ou a través de filiais, o 50% da alianza ou máis, tamén computará para o límite máximo como unha adxudicación. O prego do concurso sinala que se estableceron estas limitacións “coa finalidade de evitar condutas tendentes a evadir a limitación”. E non é de estrañar. Os últimos concursos de liñas regulares de viaxeiros e do bus escolar sufriron anulacións xudiciais e investigacións de cárteles e prácticas colusorias, que no caso de Alsa e Monbus, desembocaron en sanción.

A pesar de todo, hai unha excepción que permite aos grupos superar os 10 lotes adxudicados. Sucedería se, unha vez aplicado o límite máximo, un dos lotes quedase deserto. Entón, habería que recuperar a mellor oferta presentada e non importaría que o grupo adxudicatario sumase xa 10 lotes no seu haber.

A investigación do bus escolar

Monbus fíxose con 28 dos 57 lotes nos que a Consellería de Educación repartiu 1.586 rutas do transporte escolar no ano 2021. Parte deses contratos están a ser agora investigados por Competencia, que abriu un expediente sancionador á matriz e a 12 sociedades do grupo de Raúl López por posibles prácticas colusorias na conformación das UTEs coas que presentou as súas ofertas. Nesta tesitura atópanse tres lotes na provincia da Coruña e outros sete na provincia de Pontevedra, adxudicados no seu momento por 16,4 millóns, sen contar a prórroga.

A principal compañía galega de transporte de viaxeiros por estrada defendeu neste proceso que actuou de maneira lexítima e conforme ás normas. «No curso da tramitación do expediente sancionador, Monbus manterá a súa firme defensa da ausencia de calquera irregularidade, achegando toda a documentación necesaria que demostre a lexitimidade e xustificación da nosa participación en UTEs», indicou o grupo. Monbus asegurou que «a prioridade á hora de postularse como licitadora dun concurso público é ofrecer o mellor servizo de transporte para os cidadáns e ao mesmo tempo presentar a oferta máis competitiva para a Administración». «Baixo ese único criterio, e tras unha análise interna de rendibilidades e senllos, en ocasións establece UTEs que, mediante a colaboración con outras empresas, permiten presentar unha oferta máis competitiva e eficiente á Administración», engade.