A sustentabilidade como estado de ánimo

A este paso imos ser os máis sostibles do cemiterio. Non é un chiste. Tampouco un comentario desafortunado de quen fala antes de pensar. A advertencia, moi seria e pronunciada en público con certa solemnidade, corre a cargo do presidente dunha das grandes navieiras españolas. E o seu lamento, ao igual que se recolle nalgúns despachos como un guante de esperanza lanzado para facer piña fronte a determinados reguladores, tende ao naufraxio se se proxecta sobre boa parte da sociedade actual. É certo que o negocio desta navieira e o seu presidente, visto con perspectiva, presenta nestes momentos máis ameazas que oportunidades a curto prazo, empezando polas incógnitas sobre os combustibles alternativos e a súa aplicación. Pero non o é menos que a sostibilidade converteuse actualmente nunha palanca de crecemento e de relación das empresas coa sociedade e o seu entorno. É todo un ecosistema, realidade poliédrica á vez, co seu xogo de equilibrios.

Unha simple pregunta, que encerra toda unha filosofía empresarial, rebate e axuda a enterrar a metáfora do cemiterio do navieiro. ¿Por que as empresas máis rendibles e competitivas resultan ao final ser as máis sostibles na maioría dos casos? Sen dúbida que isto vai por sectores, de aí que a descarbonización no transporte marítimo xere unha máis que lóxica zozobra, pero os ventos sopran máis forte a favor da sostibilidade ben entendida, no seu sentido amplo. E aí entran os criterios ESG.

Outra clara demostración de todo isto téñena moi preto, no Atlas Galego da Empresa Comprometida de Economía Dixital Galicia, que xa vai pola súa sexta edición. Tempo terá o lector para comprobalo nas páxinas que seguen a continuación, pero se algo queda claro nelas é que se pode ser rendible, competitivo e sostible á vez. Así o demostran moitas das empresas que desfilan por esta análise, pioneira en Galicia e exportada a outras latitudes autonómicas, como Euskadi ou Andalucía, coas súas realidades propias.

O esforzo do equipo nucleado en torno a Economía Dixital Galicia e os patrocinadores que nos acompañan nesta aventura ten recompensa en forma de continuidade ao longo dos anos e permite trazar unha radiografía tipo, con sólidas fortalezas pero tamén evidentes debilidades, se se repasan todos os aspectos que se abordan no Atlas, xa sexa o bo goberno, o medio ambiente, o entorno e as persoas, as catro grandes patas sobre as que descansa. E é que, coas súas excepcións e saltos temporais, a tendencia en torno ao cumprimento de gran parte dos criterios ESG marca unha liña ascendente con moita nitidez entre as empresas galegas, ao igual que algunhas inobservancias que se consolidan. Vexamos algúns exemplos. 

En liñas xerais, entre os oitenta grupos analizados no atlas crece o compromiso ESG. A metodoloxía empregada, unha ferramenta obxectiva e rigorosa cuxo desenvolvemento se incorpora a estas páxinas, detecta un notable cumprimento en case todo aquilo que ten que ver co bo goberno, por exemplo, con carencias en ámbitos como a transparencia ou os ODS das Nacións Unidas. Se analizamos o medio ambiente comprobamos que a pegada de carbono redúcese de forma substancial, pero falta un maior recurso ás enerxías renovables. O efecto sede e o valor no territorio lévanse boa parte da análise na categoría de entorno, mentres que se nos detemos nas persoas constatamos un claro déficit na paridade dos comités de dirección e nos consellos de administración, que vai a máis. Son algunhas pinceladas, unha mostra do que ten o lector nas súas mans.

Como di o catedrático Fernando González Laxe, a economía tamén é un estado de ánimo e en función diso tómase determinadas decisións. E por moi volátil e incierto que sexa o escenario actual, por moitos riscos e ameazas que vexamos no horizonte, se aplicamos a fórmula do expresidente galego á sostibilidade, a gran conclusión á que chegamos, á vista dos resultados da sexta edición do Atlas Galego da Empresa Comprometida, é un estado de ánimo que nunca acabará no cemiterio.