Baixas laborais: cando manda a verbena

¡Ei Tecnófilos! Que está a pasar por aí? Hai conversas que merecen ser escritas. Non polo que se di, senón polo que revelan. Hai uns días, nunha desas comidas do Club Nordés que valen máis que moitos másteres, saíu un tema que me toca especialmente: o absentismo laboral en sectores de baixa cualificación.

Un bo amigo, empresario en Galicia dedicado á atención de persoas maiores, resumiuno sen rodeos. Cada vez que sobe o SMI, encóllese o seu marxe. Ata aí, nada novo. Pero o interesante veu despois.

Díxome que el xa sabe cando vai ter máis baixas na empresa ¿como? co calendario das orquestras. Orquestra Panorama, Orquestra París de Noia, El Combo Dominicano. Cando actúan, o absentismo dispara. E non falla. Algún tomouno a broma. Eu non. Porque aí hai máis verdade que en moitos informes cheos de gráficas bonitas.

Imos tentar aprender algo. Traballo cos pés no chan, non desde un despacho. E sei perfectamente o que significa xestionar equipos en sectores duros, pouco agradecidos e con alta rotación. A atención a maiores non é un negocio “cool”. É esixente, emocionalmente esgotador e, moitas veces, mal pagado.

Neste contexto, o vínculo do traballador coa empresa adoita ser débil. Non hai carreira profesional clara. Non hai incentivo real a longo prazo. E cando iso pasa, o compromiso resentese.

Agora meto na ecuación a cultura galega da verbena. Non estamos a falar de saír a tomar unha caña. Estamos a falar de eventos que mobilizan vilas enteiras. Horas de festa, desprazamentos, presión social, alcohol e esa sensación colectiva de que “hoxe toca”. ¿Resultado? Ao día seguinte, traballar compite contra o cansazo… e perde.

Isto non vai de xulgar a ninguén. Vai de entender patróns. E o patrón é claro: cando hai un incentivo potente fóra do traballo e o compromiso dentro é baixo, o absentismo sobe. Punto.

Aquí é onde moitos se equivocan. Fálase do absentismo como se fose só un problema médico ou legal. Non o é. É tamén un fenómeno social. E se non entendes iso, vas cego.

Logo chega o debate do SMI. E aquí voume mollas, porque para iso escribo. Subir salarios por decreto en sectores onde a produtividade non crece é unha decisión política que soa ben… ata que alguén ten que pagar a factura. E ese alguén adoita ser o pequeno empresario.

Eu véxoo claro: custos laborais ao alza, produtividade estancada, dificultade para repercutir prezos… A ecuación non dá. ¿E que pasa entón? Que o sistema comeza a cruxir, frénase a contratación e axústanse estruturas. E si, aparece a economía sumergida.

Non porque a xente sexa mala, senón porque as regras están mal deseñadas. Mentres tanto, seguimos sen tocar o verdadeiro problema: a falta de profesionalización e de cultura de responsabilidade en certos contornos laborais.

Aquí é onde entra o que fixo o meu amigo. E aquí recoñezo o mérito. Entendeu algo que moitos “expertos” ignoran: os datos non sempre están nun Excel. Ás veces están na vida real. Nun cartel de festas, no calendario dunha orquestra, nos hábitos da xente… Iso é intelixencia aplicada. Non é big data de Silicon Valley, é sentido común galego elevado a sistema.

Agora ben, se eu levo iso un paso máis alá, o potencial é enorme. Cruzo históricos de absentismo con eventos locais, engado variables como o clima, analizo patróns individuais e comezo a anticipar. Non para perseguir, senón para xestionar mellor. Reforzos en días críticos, incentivos por asistencia, Planificación realista. Iso si é tecnoloxía útil.

Pero que ninguén se engane. A tecnoloxía non arranxa a falta de cultura de traballo. E aquí é onde vou ser claro: normalizamos demasiado a mediocridade. A do que falta sen pensar nas consecuencias, a do sistema que non esixe e a do discurso político que evita dicir verdades incómodas. Todo iso xunto xera un contorno onde cumprir é case opcional e así non hai empresa que aguante.

Eu non escribo isto desde a teoría. Escríboo desde a realidade de quen viu o que custa erguer un negocio, pagar nóminas e soster equipos. Por iso, cando escoito certas solucións simplistas, desconecto. Porque a realidade é máis complexa e tamén máis clara, se a queres ver.

O meu amigo, co seu “algoritmo da verbena”, deu na tecla. Entendeu á súa xente. Leu o seu contorno. E tomou decisións en base a iso. Iso é xogar en vantaxe. Porque ao final, aquí non gaña o que máis se queixa, senón o que entende, se adapta e deixa de mirar teorías para comezar a mirar comportamentos reais.

E si, ás veces iso implica asumir algo tan simple como isto: se toca Orquestra Panorama… máis vale que teña o turno cuberto. O demais é literatura.

¡Se me tecnoloxizan!