Empresa e administración en tempo de incerteza
A actual desaceleración no avance das políticas de sustentabilidade podería estar reflectindo un momento de transición; a evolución futura dependerá en boa medida da capacidade das empresas, das institucións e da sociedade para manter unha visión estratéxica máis alá das oscilacións coyunturais do debate público.
Comentarios
As últimas edicións do Atlas da Empresa Comprometida apuntan á aparente ralentización no avance das prácticas empresariais vinculadas á sustentabilidade. Non se trata dun retroceso xeneralizado nin dunha renuncia aos compromisos adquiridos, pero si dunha certa paralización no ritmo de progreso que se viña observando en anos anteriores.
Este comportamento resulta comprensible tendo en conta o contexto internacional no que operan hoxe as empresas, no cal foi gañando presenza unha corrente de escepticismo sobre as políticas climáticas. Este clima político, especialmente visible en determinados países occidentais, está influíndo inevitablemente no ambiente no que se desenvolven as decisións corporativas.
A isto engádese un segundo factor relevante: a crecente incerteza regulatoria. A normativa europea en materia de sustentabilidade continúa avanzando, pero con pasos adiante e atrás, con revisións e adaptacións. Para moitas organizacións, esta situación xera unha sensación de complexidade normativa que require dedicar recursos crecientes á interpretación e adaptación das regras.
Ao mesmo tempo, o escenario económico internacional está experimentando convulsións demasiado continuas. O retorno de políticas industriais proteccionistas, a reconfiguración das cadeas globais de subministración e o impacto de diversos conflitos xeopolíticos están obrigando ás empresas a concentrar unha parte importante dos seus esforzos na xestión da incerteza económica e comercial.
Diante dun panorama como o descrito, non parece sorprendente que moitas organizacións adopten unha posición de prudencia. Os cambios frecuentes e rápidos do marco político, regulatorio e económico, convidan ás empresas a observar a evolución do entorno antes de asumir novos compromisos ou realizar investimentos de gran alcance. Este momento podería describirse, dalgún xeito, como unha etapa de wait and see no ámbito da sustentabilidade empresarial.
Con todo, esta situación tamén pode interpretarse desde outra perspectiva. A historia recente das políticas climáticas e enerxéticas demostra que as tendencias non evolucionan de maneira lineal. Os episodios extremos asociados ao cambio climático, cada vez máis presentes, continúan exercendo unha forte presión social e política a favor da acción ambiental. Ao mesmo tempo, os cambios nos liderados políticos internacionais poden modificar de forma significativa o rumbo das políticas públicas.
Así pois, cremos que o actual momento de cautela podería converterse tamén nunha oportunidade para aqueles territorios e economías que decidan manter unha estratexia activa mesmo en tempo de incerteza. A aposta polo control das emisións de GEI, pola eficiencia enerxética e o desenvolvemento das enerxías renovables, pola economía circular ou pola protección do capital natural, máis aló dunha cuestión normativa ou reputacional, seguen a constituír un factor esencial de competitividade a medio e longo prazo.
Para economías como a galega, fortemente vinculadas ao territorio e aos seus recursos naturais, esta perspectiva resulta de indubidable trascendencia. O reforzo das cadeas produtivas locais, a promoción dunha industria baseada en tecnoloxías limpas ou o impulso á produción alimentaria de proximidade poden converterse en elementos clave para o progreso do país nos anos próximos.
En definitiva, máis que un retroceso definitivo, a actual ralentización no avance das políticas de sustentabilidade podería estar reflectindo un momento de transición. A evolución futura dependerá en boa medida da capacidade das empresas, das institucións e da sociedade para manter unha visión estratéxica ao outro lado das oscilacións coyunturais do debate público.
