Que nos pasa aos galegos?

¡Ei Tecnófilos! Que está a pasar por aí? “A vaca da veciña ten máis cornos ca miña”. Galicia ten algo extraordinario: talento, industria, capacidade técnica e unha forma de facer as cousas que, cando se alinea, compite con calquera. Non é unha opinión. É un feito contrastado en múltiples sectores. Desde o téxtil ata a automoción, desde a alimentación ata a tecnoloxía. E, con todo, hai algo que non acaba de encaixar.

Hai uns días, unha empresa galega —dunhas daquelas que non fan ruído pero fan cousas serias— plantexou unha iniciativa tan sinxela como simbólica: presentar un dos seus desenvolvementos tecnolóxicos na Praza do Obradoiro, fronte á Catedral de Santiago de Compostela. Un produto deseñado e fabricado íntegramente en Galicia. Tecnoloxía aplicada á seguridade e á xestión de emerxencias. Valor real, tangible, exportable. Daquel que xera emprego, coñecemento e posicionamento.

A resposta foi clara: non. Pero o relevante non é o “non”. O preocupante é o porqué. “Non se considera necesaria a acción”.

Esta frase, aparentemente inocua, agocha unha forma de pensar profundamente arraigada. Non se entra a valorar o impacto, nin a oportunidade, nin a mensaxe. Simplemente conclúese que non é necesario. E con iso péchase a porta. Sen alternativa. Sen proposta. Sen diálogo.

O curioso é que lin o correo que envía o órgano pertinente e é, directamente, para mear e non botar pinga. Literalmente din: “consultárono coa policía local e consideran que non é necesaria a acción, polo que non autorizan a entrada no Obradoiro nin consideran dar alternativa algunha”. Cando o lin… quedei calvo.

E aí está o problema. Galicia non falla por falta de talento. Falla por exceso de prudencia. Por unha cultura administrativa onde o “mellor non” pesa máis que o “imos ver como si”. Onde evitar o risco converteuse nun fin en si mesmo, mesmo cando o risco é practicamente inexistente e o potencial beneficio é evidente.

Pero hai algo máis incómodo aínda. Aquí, moitas veces, o de fóra sempre parece mellor. Cóstanos crer no noso. Cóstanos poñer en valor o que temos diante. Como se necesitásemos validación externa para asumir que algo é bo. E entón resoa aquela frase de Airbag, de Pazos: “¡Como veñen os de fóra, eh! ¡Como veñen!”

Pois si. Veñen ben preparados. Pero os de aquí tamén. O problema é que aos de aquí non sempre lles deixamos demostralo. Non se trata de saltarse normas nin de banalizar a seguridade dun entorno como o Obradoiro. Iso sería irresponsable. Trátase de algo moito máis básico: de ter a capacidade de xestionar, de adaptar, de encaixar iniciativas que aportan valor. Porque cando a resposta automática é o peche, o que se transmite non é rigor. É desinterese. E ese desinterese ten consecuencias.

Mentres aquí se dubida, fóra decídese. Mentres aquí se bloquea, fóra se facilita. Mentres aquí se cuestiona a necesidade, fóra enténdese a oportunidade. E así, pouco a pouco, o talento galego acaba atopando recoñecemento lonxe de casa.

E permitídeme engadir un dato persoal que, lonxe de ser anecdótico, reforza todo o anterior. Este venres, día 27 de marzo, vou recoller un premio á miña traxectoria como empresario no ámbito da seguridade pública e privada, outorgado por unha asociación profesional en Asturias.

Fóra, recoñecemento, valoración e visibilidade. Aquí, sinceramente, iso rara vez ocorre. E non deixa de ser paradóxico. Porque non é que fóra haxa máis talento. É que, moitas veces, fóra hai máis disposición a recoñecelo. Logo preguntámonos por que custa tanto “despegar”. Non é un problema de capacidade. É un problema de mentalidade.

E aquí é onde toca facerse unha pregunta incómoda: ¿somos malos para nós mesmos? ¿hai envexa? ¿hai unha certa resistencia a que o do lado destaque? ¿incomódanos que ao veciño lle vaia ben porque nos deixa en evidencia?

“A vaca da veciña ten máis cornos ca miña”. Non é só un dito. É case un diagnóstico.

Existe en Galicia unha certa incomodidade co éxito próximo. Unha tendencia a observar con lupa o propio mentres se idealiza o alleo. Unha especie de filtro invisible que converte o que debería ser motivo de orgullo en algo prescindible.

E agora, permitídeme o toque case cómico —por non chorar—: España ten 17 comunidades autónomas e arredor de 88 catedrais repartidas por todo o país.

É dicir:

👉 17 oportunidades institucionais
👉 88 escenarios simbólicos de primeiro nivel

E resulta que nunha non se pode. Tranquilidade. Quedan 16 comunidades máis e unhas cantas decenas de catedrais onde, probablemente, alguén non só entenda a proposta… senón que a celebre.

Porque fóra, curiosamente, moitas veces non preguntan tanto se é “necesario”. Preguntan se aporta valor. E aí cambia todo. Porque hoxe non compiten só as empresas. Compiten os territorios. Compiten as cidades. Compiten os ecosistemas. E nesa competición, a actitude institucional é determinante.

Non se trata de dicir si a todo. Trátase de non dicir non por sistema. Trátase de entender que detrás de cada iniciativa empresarial hai investimento, risco, traballo e, sobre todo, intención de medrar. E que facilitar ese crecemento non é un favor. É unha responsabilidade.

Galicia ten todo para estar arriba. Pero con mentalidade de contención, só se aspira a non equivocarse. E o problema é que, no mundo actual, non equivocarse non garante nada. O único que garante é quedar atrás.

¡Se me tecnologizan!