Xapón

Un dos grupos musicais máis iconoclastas xurdidos nos anos noventa do pasado século en España tiña como nome o non menos singular “Non me pises que levo chanclas”. Imaxe viva do estilo que acabaría denominándose “agropop” festivo, foron autores da hilarante canción “Xapón”, cuxo estribillo insistente refería, “Xapón, pero mira que está lonxe Xapón”.

Pois anda que China…

Aínda que non tan lonxe como Xapón, está China. E parece que se está a converter nun destino codiciado por Europa, tanto en xeral, como en local. Ata unha renqueante ministra de traballo desprazouse á República Popular, moi en consonancia muleta en ristre, e, como non, puerilmente vestida de vermello mao. Pero, a verdade, parecese que o amarelo sexa o ton preponderante na actualidade á hora de facer negocios e acordos por fóra.

Pero a China de hoxe en día nada ten que ver coas cuestacións para o Domund, coas súas cabeciñas amarelas ou a sabedoría popular que refire a súa alta capacidade para ser enganados. Para nada. Xa o século pasado avisou André Malraux na súa obra do ano 1921 A tentación do Occidente (anda que non choveu desde aquela!), que “o obxectivo de China é China”. Refrendado polo ex diplomático Eugenio Bregolat, ex embaixador á súa vez por tres ocasións en China, a primeira con Deng Xiaoping, o verdadeiro ideador da China moderna, o subtítulo da súa obra A segunda revolución chinesa pon de manifesto a súa consideración sobre o xigante asiático: claves para entender o país máis importante do século XXI. Hoxe, China ten cinco veces máis PIB que a India, o país emerxente por antonomasia.

Enganarse como un europeo

As tornas cambiaron, e máis que van cambiar. China controla xa, sobre todo en relación ás materias primas, gran parte de África; en Sudamérica ten investimentos cuantiosos nos sistemas de transporte (de feito, está a realizar un segundo canal en Nicaragua), e preto do 10% da débeda americana está en mans chinesas. No seu momento, os listos europeos, seguros tras unha impostada superioridade sobre todo cultural, enviamos as fábricas contaminantes e feas a ubicarse no país asiático. Aquí quedámonos co limpo, co I+D+i e salvando o medio ambiente, como baluartes dunha civilización antiga e de alcurnia, fronte a un país que nos miraba con asombro desde os seus máis de catro mil anos de historia. Se algo caracteriza aos chineses no seu facer, é a paciencia, mesturada con perseveranza, disciplina e resiliencia. Non en balde construíron unha muralla de máis de 21.000 quilómetros de lonxitude. ¡A ver se a edificaron en vez de servir para evitar a entrada dos bárbaros para previr a saída de coñecemento!

Apostar pola “IIA”

Stellantis chega a un acordo estratéxico coa chinesa Dongfeng; os nosos fabricantes locais de carrocerías póñenas sobre chassis chineses, cando antes despreciábanas. Ata compran construtoras, empresas conserveras, con presenza continuada nos polígonos industriais e, agora, estamos indo a pedirlles que volvan fabricar no noso idílico paraíso cheo de eucaliptos mesturados con especies autóctonas (pero, ¿que é unha especie autóctona? É como aquilo das “familias ben, de toda a vida”, un atavismo).

Ante a fácil predisposición á alianza achinada, hai que apostar pola “IIA”, é dicir, unha Industrialización Intelixente Avisada, pendente do importante: non converter as nosas fábricas, unha vez compradas, en meros lugares de ensamblaxe e nós en simples almaceneiros. Neste ano 2026, China acaba de adiantar aos Estados Unidos como a principal potencia mundial en relación á inversión en investigación, así como na produción de publicacións científicas e patentes tecnolóxicas. E agora que xa non temos unha secular e férrea relación de apenas seis séculos co “amigo americano”, entón, ¿para que nos queren os chineses? Parece claro, somos un mercado máis.

Por iso, e a falta en Europa dunha política propia de reindustrialización clara e axustada, a nosa “IIA” debería soportarse no coñecemento do que pretendemos facer en Europa coa industria e que, agora, China nos devolve con intereses.

Como ben di a letra da canción sobre Xapón de Pepe Begines e as súas chanclas “Que alí non quero ir eu, ¡Que non!, ¡Que non!, que non quero ir a Xapón. Nin a China tampouco que está ao lado e é o mesmooooo. E é o mesmo, pero comen máis arroz!”. Sabedoría agroflamenca, todo moi patrio e cañí.

Posdata: Outra xenialidade dos Chanclas é a súa premonitoria tonada “En China”. Recomendamos vivamente a súa audición: Non Me Pises Que Levo Chanclas – En China (Videoclip Oficial)