Os instrumentos de presión ideolóxica penalizan as empresas

Resulta especialmente preocupante que se propoña a entrada obrigatoria de representantes dos traballadores nos consellos de administración, con cotas de ata a metade dos asentos en determinadas empresas, así como a atribución de dereitos de veto e capacidade decisoria en materias estratéxicas. Este plantexamento non só desnaturaliza a función do órgano de administración, senón que introduce un risco evidente de bloqueo na toma de decisións, perda de axilidade e conflitos de interese que poden comprometer a viabilidade das empresas.

En canto ao acceso obrigatorio dos traballadores ao capital da empresa, consideramos inaceptable que se pretenda impor porcentaxes de participación accionarial sen achega económica algunha, sen asunción de riscos patrimoniais e sen responsabilidades equivalentes ás do resto de socios. Recoñecer aos traballadores como investidores laborais sen investimento nin risco real supón unha distorsión do concepto mesmo de propiedade e unha grave inseguridade xurídica para empresarios, investidores e emprendedores.

Desde a Confederación de Empresarios de Galicia (CEG) xa mostramos a nosa profunda preocupación polo contido do informe sobre democracia no traballo presentado pola vicepresidenta segunda e ministra de Traballo, Yolanda Díaz, e polo enfoque ideolóxico que volve impregnar as iniciativas do seu departamento, unha vez máis afastadas da realidade económica e empresarial do noso país e, en particular, do tecido produtivo galego.

Neste contexto, convén introducir un elemento clave: a confianza. Segundo o Edelman Trust Barometer 2024, o 62% dos cidadáns a nivel global confía nas empresas, fronte a só un 51% que confía nos gobernos. En España, esta fenda é aínda máis significativa en determinados momentos, situándose a empresa como unha das institucións mellor valoradas en termos de eficacia e capacidade de resposta.

Ademais, o mesmo informe revela que os CEO son considerados máis fiables que os líderes políticos, con niveis de confianza que roldan o 58%, o que reforza o papel da empresa non só como axente económico, senón tamén como actor social relevante.

Por outra banda, distintos estudos do Centro de Investigacións Sociolóxicas (CIS) amosan que a confianza no Goberno e nos partidos políticos sitúase habitualmente por debaixo do 4 sobre 10, mentres que a percepción sobre as empresas e o tecido produtivo, sen ser allea a críticas, obtén valoracións superiores en termos de contribución ao benestar e ao emprego.

Desde a CEOE advertiuse de que a inseguridade xurídica é un dos principais factores que lastran a inversión en España. Segundo os seus informes económicos, máis do 70% das empresas considera que a incerteza regulatoria afecta negativamente ás súas decisións de investimento e crecemento. Así mesmo, subliña que España compite nun entorno global no que a estabilidade normativa é un factor determinante para atraer capital.

Medidas como as plantexadas non só xeran desconfianza, senón que trasladan unha mensaxe moi negativa cara dentro e fóra das nosas fronteiras e poñen en risco a seguridade xurídica que necesitan as empresas para desenvolver a súa actividade. Non é unha percepción illada: segundo datos empresariais, máis do 60% das pemes españolas identifica a carga regulatoria e a incerteza política como un dos seus principais problemas.

O informe propón un cambio radical do modelo empresarial e das relacións laborais baixo o pretexto do desenvolvemento do artigo 129.2 da Constitución, pero faino mediante propostas que supoñen unha intervención directa na propiedade privada, na liberdade de empresa e na capacidade de xestión, piares básicos de calquera economía moderna e competitiva.

Así mesmo, rexeitamos frontalmente a utilización da fiscalidade, a contratación pública e as cotizacións sociais como instrumentos de presión ideolóxica, penalizando ás empresas que non se axusten a un determinado modelo de democracia interna, definido unilateralmente polo Goberno. Este enfoque introduce unha discriminación inaceptable entre empresas, desincentiva a inversión e sitúa a España en clara desvantaxe competitiva fronte ao noso entorno europeo.

Cabe lembrar que o tecido empresarial galego está formado en máis do 95% por pemes, moitas delas empresas familiares, algunhas con dificultades reais de relevo xeracional. En España, este porcentaxe alcanza cifras similares, o que evidencia que calquera cambio estrutural imposto sen consenso afecta de forma directa á inmensa maioría do tecido produtivo. En lugar de facilitar a súa continuidade e crecemento, este tipo de propostas xeran incerteza, desconfianza e unha mensaxe moi negativa para quen arriscan o seu patrimonio, crean emprego e sosteñen a actividade económica.

Desde o punto de vista da opinión pública, distintos barómetros reflicten unha realidade complexa: aínda que existe unha valoración positiva do papel das empresas como motor económico, tamén se observa unha menor confianza nas institucións públicas. De feito, enquisas do CIS e estudos europeos amosan que os cidadáns tenden a confiar menos nos gobernos que noutros actores económicos e sociais, especialmente en contextos de polarización política ou incerteza económica. Esta comparación resulta especialmente relevante, xa que reforza a idea de que debilitar a empresa como institución pode ter efectos contraproducentes sobre a confianza global no sistema.

Os datos tamén son elocuentes: o Eurobarómetro reflicte que arredor do 60% dos europeos considera que as empresas desempeñan un papel positivo na sociedade, mentres que menos da metade expresa confianza nas institucións políticas. Esta comparación pon de relevo un feito fundamental: debilitar a empresa como institución pode erosionar un dos poucos piares que aínda manteñen niveis sólidos de confianza social.

A participación dos traballadores, o diálogo social e a mellora das condicións laborais son obxectivos lexítimos, pero deben alcanzarse mediante a negociación e o acordo, a negociación colectiva e o respecto ao marco constitucional e europeo, non mediante imposicións que poñen en cuestión a propiedade privada e a liberdade de empresa. De feito, en España existen máis de 4.500 convenios colectivos en vigor, que afectan a millóns de traballadores e constitúen un dos mecanismos máis sólidos de participación democrática no ámbito laboral.

Pedimos ao Goberno e, en particular, ao Ministerio de Traballo, que abandone as ocurrencias ideolóxicas e se centre en políticas realistas, orientadas a mellorar a produtividade, reducir a carga burocrática e fiscal, e reforzar a competitividade das nosas empresas, que son as únicas capaces de xerar emprego estable e riqueza sostible en Galicia e no conxunto do estado. Non é unha cuestión menor: España mantén un diferencial de produtividade negativo respecto á media da UE, o que esixe reformas orientadas á eficiencia, non á intervención.

Tanto desde CEOE e CEPYME, como desde a CEG, consideramos que a proposta do Ministerio de Traballo supón un novo exercicio de intervencionismo e unha vulneración do dereito á propiedade privada.

Nun momento no que o contexto internacional —con tensións xeopolíticas e riscos de desaceleración— esixe certidume, introducir dúbidas sobre o marco empresarial resulta especialmente prexudicial. Cando o conflito armado no Oriente Próximo ameaza con xerar unha nova crise económica mundial, é sorprendente que Traballo volva centrarse nun ataque populista e de profunda carga ideolóxica contra o mundo da empresa, con posibles implicacións negativas. Un ataque que non fai máis que xerar maior desconfianza e desalentar as inversións no noso país. A evidencia empírica é clara: os países con maior seguridade xurídica e estabilidade institucional son os que concentran maiores niveis de investimento e crecemento económico.

Por outra banda, plantexar unha suposta falta de democracia na empresa para volver poñer sobre a mesa un modelo socioeconómico propio de réximes autoritarios do pasado supón, ao mesmo tempo, un novo desprezo á negociación colectiva, que precisamente é un dos espazos máis xenuinamente democráticos neste momento, recollido con esta natureza na Constitución española.

Así mesmo, esta proposta atenta, ademais, contra o artigo 38 da Constitución, que preserva os principios da liberdade de empresa. Do mesmo xeito, o Estatuto dos Traballadores tamén outorga ás empresas a capacidade de organización e dirección, cuestión que tamén se orilla de forma grave.

O máis sorprendente é que o Ministerio de Traballo poña sobre a mesa esta iniciativa despois de levar anos plantexando reformas de costas ao Diálogo Social que, precisamente, ameazan con erosionar en profundidade a democracia na empresa. En todo caso, o noso ordenamento xurídico permite a calquera cidadán constituír unha empresa e poñer en xogo os seus recursos para iso.

Desde as empresas de Galicia seguiremos apostando pola negociación colectiva como espazo de entendemento e pola defensa dos principios constitucionais.