Adif gaña a terceira demanda consecutiva ás construtoras do AVE a Galicia e evita 14 millóns en sobrecustos.

• Adif gaña a terceira demanda consecutiva ás construtoras do AVE a Galicia e evita 14 millóns en sobrecustos.
• Adif aclara que non hai "ningún punto danado" na conexión por tren a Vigo a pesar da suspensión que pediu Renfe.

A finais de setembro, Adif sumaba 668 millóns en provisións para atender aos riscos derivados dos litixios emprendidos polas construtoras do AVE, fundamentalmente ligados aos sobrecustos das obras. Non é ningunha novidade para o xestor da infraestrutura ferroviaria, que elevou a dotación en 13 millóns respecto ao peche de 2024 e que, só uns anos antes, chegou a acumular máis de 800 millóns na súa reserva para os litixios cos contratistas, coincidindo coa recta final dos traballos para o AVE a Galicia e a conexión con Asturias.

A complexidade das obras, nas que se xeran por norma atrasos e incidencias, están detrás das demandas, que foron frecuentes tamén na construción da alta velocidade a Galicia. De feito, nos últimos meses, a Audiencia Nacional resolveu tres procedementos de reclamacións en algunhas das obras emblemáticas do AVE galego. E a entidade que preside Luis Pedro Marco de la Peña gañounas todas. Estas vitorias xudiciais, se o Supremo non cambia nada, permitirán a Adif evitar pagar 14 millóns en sobrecustos ás construtoras.

Na última sentenza, do 17 de decembro, a Sala do Contencioso desestima o recurso presentado por Asch, Copcisa e Lantania no contrato para construír a vía esquerda do túnel de O Cañizo, unha das escavacións que requiriu a entrada da alta velocidade en Ourense. A UTE, que se adxudicou os traballos por 89,6 millóns, pediu unha indemnización por sobrecustos de algo máis de 3 millóns máis os intereses de demora, pero foron concedidos pouco máis de 7.000 euros, o que provocou o recurso ante a Audiencia Nacional. Á segunda tampouco foi a vencida e os maxistrados rexeitaron os argumentos das empresas, que aínda poden recorrer ao Tribunal Supremo.

ACS e Taboada e Ramos tamén perden

Esta resolución súmase a outras dúas que deixaron sen premio a ACS e a Taboada e Ramos. Os de Florentino Pérez recibiron un fallo desfavorable o pasado 27 de outubro, cando reclamaban 1,7 millóns polos sobrecustos da plataforma do tramo Prado – Porto, na provincia de Ourense, adxudicada a Vías e Construcións, filial de ACS; Torrescámara e Vimac por 104 millóns. Tratábase da segunda demanda da UTE e era a segunda desestimada, pois xa reclamara sen sorte 6,6 millóns.

Tamén Taboada e Ramos encaixou unha sentenza desfavorable o 24 de novembro, nese caso polo túnel de O Corno (vía dereita) que conecta as localidades de Cerdedelo, en Laza, e Prado, en Vilar de Barrio, unha obra de 86 millóns. A empresa galega, en alianza con Corsan-Corviam pedía unha compensación de 2,6 millóns a Adif. En conxunto, con estas resolucións xudiciais o xestor de infraestruturas aforra, polo menos por agora, 14 millóns en sobrecustos por despregar a alta velocidade en Ourense.

Do AVE á quebra

A obra do túnel de O Cañizo, de 5.370 metros de lonxitude nos concellos de A Mezquita e A Gudiña, desenvolvérona dúas empresas quebradas. Unha foi Assignia, recuperada na fase de liquidación polo que fora o seu director xeral, José Luis Montesinos, coa constitución de Asch Infraestruturas. A outra foi Grupo Velasco, que adquiriu Lantania cando entrara en liquidación. Aínda hai unha volta de parafuso máis, pois a propia Lantania naceu de exdirectivos de Isolux mediante a compra de activos tras a quebra do grupo. A adxudicataria supervivente foi Copcisa, tamén reclamante no proceso resolto pola Audiencia Nacional.

Obras no túnel de O Cañizo /Copcisa

Estas tres empresas sosteñían que debían ser compensadas por gastos adicionais nos que incorreron e que non estaban contemplados no proxecto inicial, así como polo maior custo de algúns deles polos atrasos na obra. Nesa lista había 13 conceptos e os máis custosos aludían á execución dun firme provisional a instancias da dirección de obras para facilitar o tránsito de camións (reclamación de 516.000 euros); os maiores gastos en seguridade e saúde pola ampliación do prazo de execución (1,1 millóns); e o transporte do material escavado a unha distancia superior á prevista e que conlevaría un cobro suplementario ao superar os dous quilómetros (375.000 euros).

Os maxistrados analizan concepto por concepto as 13 partidas reclamadas e acaban por rexeitar as compensacións, desestimando íntegramente o recurso.