Autónomos: menos baixas, máis compromiso que os traballadores asalariados

¡Ei Tecnófilos! ¿Que está a pasar por aí? Hai cifras que retratan un país mellor que cen discursos. Segundo os datos oficiais da Seguridade Social, en 2025 apenas 10,06 autónomos por cada mil acolléronse a unha baixa por incapacidade temporal. No mesmo período, entre os asalariados a cifra foi ata 37,92 por cada mil. Non é unha diferenza conxuntural nin un pico illado: leva anos repetíndose. Catro veces menos baixas. Catro veces.

O autónomo non é que non enferme. É que non pode parar. Porque cando un traballador por conta propia cae de baixa, o sistema non lle suspende a vida. Segue pagando a cota, segue cumprindo con Facenda, segue asumindo custos fixos. Durante os primeiros días non cobra nada. Despois, percibe unha parte da súa base reguladora, pero a cota segue pasando puntual. Enfermo, pero pagando. Ese detalle, que soe omitirse nos debates cómodos, explica moito mellor as cifras que calquera discurso moral.

Nos últimos anos, ademais, a incidencia de baixas entre autónomos descendeu. En 2023 situábase en torno a 10,68; en 2024 baixou a 10,54 e os últimos datos de 2025 colócana en 10,06. Tendencia clara. Mentres tanto, entre os asalariados ocorre xusto o contrario: desde 2020 as baixas non deixaron de crecer ata alcanzar eses case 38 traballadores por cada mil. Isto non é unha opinión ideolóxica. É estatística pura.

Aínda así, o relato dominante segue sendo sospeitoso. Fálase de absentismo como se fose un problema homoxéneo, como se todos xogasen coas mesmas regras. Non é así. O autónomo xoga sen rede. E cando alguén xoga sen rede, axusta o seu comportamento. Non por virtude cívica, senón por supervivencia económica.

Por iso os autónomos piden algo tan básico como non pagar a cota cando están de baixa. Non un privilexio, non unha subvención, non un trato de favor. Simplemente non pagar por traballar cando non poden traballar. Algo que, visto desde o sentido común, debería ser automático. Pero non o é.

Mentres tanto, no ámbito asalariado, moitos convenios complementan a prestación ata o 100 % do salario desde os primeiros días de baixa. Iso non é nin bo nin malo en si mesmo. É unha realidade. O problemático é usar o mesmo discurso, as mesmas sospeitas e as mesmas receitas para colectivos que viven situacións radicalmente distintas.

O resultado é perverso. Penalízase ao que menos utilizan o sistema e ignórase onde realmente crece o problema. Lánzase unha mensaxe clara: emprender implica asumir riscos, si, pero tamén asumir castigos mesmo cando cumpres. E iso, a medio prazo, ten consecuencias. Menos iniciativa, menos actividade produtiva, máis dependencia.

Aquí non hai épica do sacrificio nin romanticismo do autónomo heroico. Hai adultos que sosteñen empresas, servizos e emprego mesmo cando están enfermos. E hai un sistema que se beneficia dese comportamento sen recoñecelo nin axustarse á realidade dos datos.

Se de verdade queremos falar de absentismo, empecemos polos números. Se queremos un sistema sostible, premiemos a responsabilidade en lugar de castigala. E se aspiramos a unha economía que funcione, quizais conviña deixar de tratar ao autónomo como un problema e comezar a velo como o que é: parte da solución.

¡Se me tecnoloxizan!