De Xesgalicia á Cidade da Cultura: a ‘administración paralela’ da Xunta supera os 4.400 millóns en activos
As axencias, consorcios, sociedades e resto de entes dependentes do Goberno galego aumentan a 116 pola creación da empresa pública de vivenda; entre todos xestionan uns recursos de máis de 2.300 millóns.
Montaxe na que se pode ver ao presidente da Xunta, Alfonso Rueda, con algunhas das entidades instrumentais do Goberno galego de fondo.
Comentarios
A chamada administración paralela da Xunta crece, aínda que pouco. O conxunto de organismos, sociedades, consorcios, fundacións, axencias e demais entidades dependentes do Goberno galego baixou drasticamente entre 2012 e 2013, cando pasou dos 160 entes a pouco máis de 120. Ao marxe daquela etapa de austeridade e adelgazamento do gasto público que marcou a crise financeira, a supresión das fundacións de desenvolvemento comarcal foi a peza clave do recorte, que logo continuou de xeito paulatino ata quedar nos 116 entes actuais. Son un máis dos que había en 2024, debido á creación da empresa pública de vivenda Vipugal, aplicada promotora ensimesmada con incrementar o parque público residencial.
Con esas 116 entidades instrumentais, Galicia ten unha das administracións paralelas máis voluminosas do Estado, polo menos en canto ao número de unidades, pois só a superan Andalucía, Cataluña, Madrid, País Vasco e Comunidade Valenciana. E iso que non contan algunhas das sociedades impulsadas polos executivos de Feijóo e Rueda, como Recursos de Galicia ou a recentemente disolta Impulsa, que foi creada para coordinar os proxectos estratéxicos da comunidade presentados aos fondos europeos, como a fábrica de Altri.
Entre os entes dependentes da Xunta están Xesgalica, Xestur, a Fundación Cidade da Cultura, o Igape, a Axencia Galega de Infraestruturas, Portos de Galicia, a CRTVG (agora CSAG) ou a fundación que controla o centro de supercomputación Cesga. Segundo os datos analizados polo Consello de Contas, que fixo público este xoves o seu informe de fiscalización sobre as entidades instrumentais do Goberno galego, entre todas xestionaron no exercicio de 2024 uns recursos económicos de 2.309 millóns, mentres que os activos vinculados a eses organismos ascendían a 4.418,5 millóns.
Da Amtega a Sogama
O organismo fiscalizador analiza as principais magnitudes das entidades instrumentais da Xunta agrupadas en axencias, organismos autonómicos (exceptuando o Sergas), entidades públicas empresariais, sociedades mercantís, fundacións e consorcios, sen detallar o balance individual de cada un dos entes. Respecto aos 2.309 millóns de recursos xestionados, destaca que o 52% corresponde ás axencias, debido ao peso da Axencia Galega de Infraestruturas, con 507 millóns; a Amtega (Axencia para a Modernización Tecnolóxica de Galicia) con 161 millóns; e a Axencia de Turismo de Galicia, con 115 millóns. Tamén teñen un peso relevante as sociedades mercantís polos recursos que concentran Sogama e a CRTVG (CSAG).
Os fondos xestionados polas axencias da Xunta elevaron un 25% respecto ao exercicio de 2023, en boa medida debido á inxección que recibiu a Axencia Galega de Infraestruturas para o rescate de catro autoestradas de peaxe en sombra por case 300 millóns.
En canto aos activos, son tamén as axencias as que concentran a maior parte, aínda que seguidas de cerca polas sociedades públicas, pois ambas superan os 1.000 millóns. Nas segundas destaca Xestur, a xestora de solo industrial, e a empresa de vivenda pública Vipugal. Contas resalta, ademais, o volume de activos xestionados polo Instituto Galego de Vivenda e Solo e pola Fundación Cidade da Cultura.
“O activo das entidades instrumentais mantívose estable no entorno dos 3.400 millóns de euros ata o exercicio 2020. En 2021 experimentou un incremento do 10% que se produce fundamentalmente nas axencias públicas, concretamente no Igape e na Amtega, e tamén nas sociedades mercantís, onde os incrementos se producen na CSAG, xa que recoñeceu entre os créditos coas administracións públicas os importes do IVE polos que mantén litixio coa Axencia Tributaria. Nos exercicios 2022, 2023 e 2024, o activo das entidades instrumentais experimentou un crecemento do 2%, 4% e 8% respectivamente”, di o informe do Consello de Contas.
Perdas de 89 millóns
O máis dun cento de entidades que conforman a administración paralela da Xunta non xerou beneficios en 2024, aínda que o groso dos números vermellos concentrouse nunha soa, a CRTVG. En conxunto, as perdas ascenderon a 89 millóns, marcadas polo resultado negativo da radio-televisión pública, que ascendeu naquel curso a 113 millóns. A débeda dos distintos entes ascendía a 897,5 millóns.
